Azerbaycanca Sinifi

[Elif]

eee bu derslerin devamı yok mu?

[yeshu]

eslinde nese soruşmaq isteyirem:

bir çox...

*Hansı düzdü: 'birçox' 'bir çox'


*'bir çox'un ardından gelen 'çoğul / plural' mı olmalı, 'tekil / singular' mı olmalı?

bir çox kitab oxudum...
bir çox şeherde olmuşam...

Be'zi yerlerde 'çoxlu' formda görürem... Mene ele gelir ki, bu serfdi, amma yene de tan öyrenmq isteyirem.

----------------------------

Türkçe'deki kural:

Türkçe'de 'birçok' bitişik yazılır ve devamında gelen her zaman tekil olmalıdır.

Birçok kitap okudum... (YANLIŞ: Birçok kitaplar okudum)
Birçok yer gördüm... (Birçok yerler gördüm)

[Ahdes]

yeshu abi anlatımıda azerice yapıyorsun aradaki kelimeleride anlamıyoruz tek tek kelimeler yazsanız daha rahat öğreniriz sanırım

[yeshu]

özür dilerim bir dahakine sorularımı Türkçe soracağım.

--------------------------

aslında bir şey sormak istiyorum:

bir çox...

*hangisi doğru: 'birçox' 'bir çox'


*'bir çox'un ardından gelen 'çoğul' mu olmalı, 'tekil' mi olmalı?

bir çox kitab oxudum...
bir çox şeherde olmuşam...

Bazı yerlerde 'çoğul' şeklinde görüyorum.. Bana öyle geliyor ki, bu yanlış, amma yine de tam öğrenmek istedim.

[zafercan]

mence ehemmiyyetli olan yazıshmaxdan cox danıshmaqtı çünkü azerice danıshmaq daha qolaydı.

[yeshu]

Yukarıda sorduğum soruya yanıt alamadım... Bir Azerbaycanlı arkadaş yanıt verebilirse sevinirim.

[fidan494]

Bir çox sözü bizim dilde birçox deyil bir çox kimi yazılır yeni ayrı - ayrı
Bu sözden sonra gelen isimler tekde de işlene biler cemde de (plural da olabiler singular da). Ancaq ekser hallarda plural işlenir.

Meselen :
Bu hadise bir çox insanları sarsıtdı --- bir çox insanı incitmek.
Bir çox müessiselerde bele bir qayda yoxdur.
Bir çoxları buna sevinir.
Bir çox senet adamı Parise yola düsdü.
Azerbaycanın bir çox bölgesinde baş veren qasırğa.
Bir çox meqamları nezerinize çatdirmaq isterdim.
Bir çox iş yerleri bağlanmışdır.

[yeshu]

Fidan çok teşekkür ederim yardımın için. Ama bana sanki hala 'bir çox'tan sonra gelen sözlerin 'tekil / singular' olması gerekiyormuş gibi geliyor. Türkçede de birçok insan 'birçok'tan sonra bazen çoğul bazen de tekil kullanıyor, ama doğrusu kesinlikle 'tekil'dir. Yani bu açıdan soruyorum... Azerbaycanca da kesinlikle ikisi de kullanılabiliyor mu? Bunun bir kuralı olması gerekir? Bir kuralı var mı?

Çok teşekkür ederim.

[Elif]

Evet buna ben de cevap istiyorum. Bir çox'dan sonraki kelime çoğul mu olacak tekil mi? Mesela biz "bir çok insanlar" dersek yanlış olur. Ama siz diyorsunuz. Bazen de bir çox'dan sonra tekil oluyor. Bunun kaidesi nedir. Cevabını gözliyirem Fidan

[Elif]

Seslerle ilgil bilgiler
1) Kelime başındaki bütün kalın 'k' sesleri 'q' olur.
kadın = qadın
kız = qız
kanun = qanun
kara = qara
kardeş = qardaş

2) Birden fazla heceli kelimelerin sonundaki bütün kalın 'k' sesleri de 'g' olur.
toprak = torpaq
uzak = uzaq
olarak = olaraq
aldık = aldıq
alacak = alacaq

Ancak 'q' ile yazılan bu tür kelimeler telaffuz edilirken 'x' gibi söylenir.

yani torpax, uzax, aldıx...

3) Kelime sonunda bulunan 'q' sesi, iki ünlü ses arasında kalınca y'ye, kalın g ise ğ'ye döner.

direq - direye
çiçeq - çiçeyi

bayraq - bayrağa
papaq - papağın

(NOT: Ceng'in düzeltmelerin sonra kelimelerin yazılışlarında düzeltme yapıldı. Kömeyine göre çox tesekkür ediriq qardaş)

Ben hala anlamadım Fidan bak Yeshu Abi demiş ki:

2) Birden fazla heceli kelimelerin sonundaki bütün kalın 'k' sesleri de 'g' olur.
toprak = torpaq
uzak = uzaq
olarak = olaraq
aldık = aldıq
alacak = alacaq
İndi buna göre iştirak da iştiraq diye yazılmaz mı? Yazılmazsa neden yazılmaz?