Sağlamlıq Haqqında Bezi Meslehetler

Sağlamlıq Haqqında Bezi Meslehetler

ƏHVALİ RUHİYYƏ
Bala bir qədər zəncəfil əlavə edib möhkəm qarışdırır və qoz boyda həblər hazırlayırlar.Ondan gündə 2-3 dəfə yeməkdən əvvəl udurlar.Bu müalicə 2 həftəyədək davam etdirilir. Nəticədə adamın əhval-ruhiyyəsi yüksəlir.

***

Andızın kökünü xırdalayıbdöyür30 qr.götürüb 1 stəkan qaynar suda dəmləyib və süzürlər. Ona 2 çay qaşığı bal qatıb və yarıya bölüb gündə 2 dəfə içirlər. Bunu uzun müddət davam etdirən adamın əhval-ruhiyyəsi yüksək olar.

***

Qızılgülün ləçəklərinin üstünə su əlavə edib ləçəklər ağarana qədər gözləyir , sonra süzürlər. Bu gül suyundan gündə 4-5 dəfə, hər dəfədə yarım stəkan içmək əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır.

***

Qızılgülün ləçəklərini qurudub şüşə qabda qışa saxlamaq və eyni məqsəd üçün istifadə etmək olar. Qızılgülü Və eləcə də digər gülləri iyləmək də bu cəhətdən xeyirlidir.

***

Bədrənc (limonotu) bitkisinin çiçəklərini iyləmək mə’yusluğu , qəmginliyi dəf edir, əhval-ruhiyyəni yüksəldir. Bədrəncin yarpağını xırdalayıb 30 qr. 1 stəkan suda qaynadır və süzürlər. Bu cövhərdən gündə 2 dəfə , hər dəfədə 1 stəkan 1 çay qaşığı balla içirlər. Bu da əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırmaq üçün məsləhət görülür.

ƏHVALİ RUHİYYƏ
Bir litr üzüm şərabına 1 xörək qaşığı döyülmüş üzüm şərabına 1 xörək qaşığı döyülmüş üzərlik qatıb 3 gün saxlayırlar. Sonra ondan gündə 2 dəfə (günorta və axşam ) hər dəfədə yarım stəkan içirlər. Beləliklə , əhval-ruhiyyə yüksəlir . Əhval-ruhiyyənin yüksək olmasını tə’min etmək üçün mütəmadi olaraq darçından istifadə etmək məsləhətdir.

***

Pambığın çiçəklərini yığıb döyür və eyni miqdar şəkərə qarışdırırlar. Sonra onu suya töküb vam odun üzərinə qoyurlar. Gözləmək lazımdır ki, qaynamasın. Bu ,şərbətdən gündə bir neçə dəfə, hər dəfədə yarım stəkan içmək əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır.

***

El həkimləri əhval-ruhiyyəni yüksəltmək üçün belə bir qarışıq hazırlayırlar: eyni miqdarda pişikotu kökünü və sümürgən çiçəyini qarışdırıb döyürlər. Ondan 20 qr. götürüb bir stəkan qaynar suda dəmləyir və bu dəmləmədən gündə bir neçə dəfə , hər dəfədə stəkanın dörddə biri qədər içirlər.

***

Kələm əhval-ruhiyyənin yaxşılaşmasında mühüm rol oynayır. Onu çiy halda yemək , qaynadıb suyunu içmək, kələm xörəkləri yemək və salatda istifadə etmək məsləhət görülür. Dahi riyaziyyatçı və filosof Pifaqor yazıb ki, kələm yemək adama gümrahlıq , şən əhval-ruhiyyə gətirir.

>>>

ƏHVALİ RUHİYYƏ

Xardalın toxumunu döyüb toz halına salır və ondan bir çimdik götürüb bir stəkan üzüm şərabına qatıb çalırlar. Bir-iki saat keçəndən sonra onu içirlər. Bu , əhval-ruhiyyənin müalicəsində xeyirlidir.

***

yerkökünün mürəbbəsi (balla bişirilmiş mürəbbəsi daha faydalıdır) , əhval-ruhiyyənin yaxşılaşmasında tə’sirli vasitələrdəndir.

***

Əhval-ruhiyyəni bərpa etmək üçün saqqız ağacının meyvəsi kara gəlir. Onu yeyir və ya dəmləyib suyunu içirlər .

***

Sitrus bitkilərindən olan turuncun qabığını soyur , lətini əzib şirəsini çıxarır və gündə bir neçə dəfə stəkanın üçdə biri qədər içirlər. Bu , əhval-ruhiyyənin müalicəsində xeyirlidir.

***

Xurma doşabına bir qədər zəfəran qatıb gündə bir neçə dəfə içmək əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır.

***


Hər səhər qızılgüldən çəkilmiş gulabı üzünüzə çiləyin və iyləyin. Bu , əhval-ruhiyyənin müalicəsində xeyirlidir

ÇAY BİR ÇOX DƏRDLƏRİN DƏRMANIDIR
Bizə gəlib çatan yazılı məlumatlara əsasən insanlar eramızdan əvvəl üçüncü əsrdən bəriçaydan bir içki kimi istifadə edirlər.Qiymətli texniki bitkilər içində çay faydalı vitaminlər anbarı hesab edilir. Onun tərkibində 130-a yaxın nadir və qiymətli maddələr var. Çay insanı sağlamlaşdırır, ürək döyüntülərini nizama salır, Əhval ruhiyyəni yüksəldir. Bu qədim dövrün xalq təbabətçilərin fikridir və bu indi də təsdiq olunur.Çay çiçəyi , yarpağı , toxumu və cavan zoğlarından xalq təbabətində və eləcə də elmi təbabətdə geniş istifadə olunur.
İlk dəfə çay Lənkəran , Astara , Şəki- Zaqatala zonalarında 1931-ci ildə əkilib becərilməyə başlanmışdır. Mö’cüzəli tərkibə malik olan çayın yarpağından yaşıl çay kimi istifadə edilirdi. Çünki belə halda çay dəyərli keyfiyyətlərini nisbətən az itirir.Məsələn , yaşıl çay qanlı ishal xəstəliyinin müalicəsində ən tə’sirli vasitələrdəndir.Gün ərzində hər dəfə təzə dəmləməklə 5-6 stəkan yaşıl çay içmək kifayyətdir. Müalicə müddəti xəstəliyin vəziyyətindən asılıdır. Yaşıl çay içmək mə’də bağırsaq sistemində baş verən qanaxmanın qarşısını alır. Revmatizm və xroniki hepatit xəstəliyi olanlar yaşıl çay içməklə özlərini müalicə edə bilərlər. O ateroskleroz və hipertoniya xəstəliyinin müalicə edilməsində mühüm rol oynayır. Yaşıl çay içməklə qan təzyiqini ən geci bir həftəyə normal vəziyyətə gətirmək olar. Yaşıl çayın belə bir sehrli ə’laməti onun tərkibində C vitamininin çoxluğu ilə əlaqədardır. Onun tərkibində olan C vitamini , limon , portağal şirəsində olduğundan 3-4 dəfə çoxdur. Tərkibində zənginliyinə görə yalnız itburnu yaşıl çaydan üstün hesab edilir.
Çay sidik kisəsində, böyrəklərdə daş əmələ gəlməsinin qarşısını alır. Çinlilər çayı çox içdikləri üçün(həm də düzgün dəmləmə bacarığına malik olduqlarından ) onlar sidik kisəsində də böyrəkdə daşın nə olduğunu bilmirlər.
Çaydan sinqa və avtaminoz xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edirlər. O , nefrit, qızılca , göy öskürək , qızılca , qrip, günvurma zamanı çox yaxşı təsir göstərən vasitələrdən biridir. Çay həmçinin bədəndə duz mübadiləsinin qaydaya salır, xarici tənəffüsün normallığına xeyli tə’sir göstərir. Çaydan düzgün istifadə etdikdə qan damarlarının spazması asanlıqla aradan qalxır və damarların elastikliyi artır. Çay şua xəstəliyinin müalicəsində də kara gəlir. Belə ki , çay şualanmanı neytrallaşdırır və bu şuaları tədricən bədəndən çıxarır.
Çayın tərkibində olan ortor maddəsi dişləri xəstəliklərdən qoruyur. O bədənin hərarətini 1-2 dərəcə aşağı salmağa qadirdir. Bunun üçün çayı az-az , lakin tez-tez içmək lazımdır.Çay həm də tərlədici vasitədir. Ondan soyuqdəymə , qrip zamanı istifadə etmək məsləhətdir. Çay bütün pəhriz zamanı icazə verilən yeganə içkidir. Onu yemək zamanı içirlər, çünki iştahanı artırır., həzmetməni yaxşılaşdırır. Ən yaxşı cəhət odur ki, insanın kökəlməsinə səbəb olmur.
Çay dərinin elastikliyini artırır , onun rəngini yaxşılaşdırır. Yadda saxlamaq lazımdır ki, çayın tamı və müalicə qabiliyyəti yalnız təzə və düzgün dəmləməklə özünü göstərir. Çay ustası kimi tanınan çinlilər qaynar su ilə (100 dərəcə) çay dəmləməyin əleyhinədirlər. Çünki çayın üzərinə tökülən qaynar su onun tərkibini parçalayır. Odur ki, çayı istiliyi 80 dərəcə olan qaynar su ilə dəmləmək lazımdır. Çin təbiblərinin fikrincə çayı dəm alan kimi içmək məsləhətdir, onu uzun müddət saxlamaq olmaz , bu hətta zərərlidir. Çin təbabəti axşam yeməyindən sonra çay içməyi məsləhət görmür.Onlar hipertoniya ürək və ciyər xəstəlikləri keçirən adamlara , çayı yalnız açıq və az miqdarda içməyi tövsiyyə edirlər.

ƏTİRLİ İYLƏRLƏ MÜALİCƏ

Bir çox tədqiqatçılar təsdiq edirlər ki, iy qoxu ibtidai insanların həyatında mühüm rol oynamışdır.Qədim insanlar iydən tonusu yüksəltmək üçün istifadə etmişlər.Zaman keçdikcə xalq təbabətçiləri ətirli bitkilərin və çiçəklərin iylərinin orqanizmə tə’sirini öyrənmiş və onlardan müalicə vasitəsi kimi istifadə etməyə başlamışlar. Bütün xalqların özlərinə məxsus xüsusi ətirli maddələri vardır ki, onunla dərilərini , saçlarını yuyurmuşlar. Lap qədim dövrlərdə Ukraynada , Çində və s. Ölkələrdə əhali kafur ağacının yarpaqlarını yığıb kiçik torbacıqlara doldurub boğazlarından asarmışlar. Belə hesab edirmişlər ki, onun iyi ilə nəfəs almaq ciyəri , əsəb sistemini möhkəmləndirir, beyini təmizləyir.

***

Deyirlər ətriyyatın vətəni qədim Misirdir. Burada mə’bədlərə gedən əhaliyə daha çox tə’sir göstərsin deyə , onlara xoş iyli maddələrdən , məlhəmlərdən , ətirlərdən istifadə edirmişlər.

***

Ellada idmançıları yarış zamanı orqanizmə oyadıcı tə’sir göstərən ətirli maddələrdən , ətirlərdən istifadə edirmişlər. Deməli xoş ətirli iy gücü bərpa etməyə qadirdir.


***

Belə qədim xalq təbabəti ən’ənələri indi də davam etdirilir. Tədqiqatlar nəticəsində ətirli bitkilərin sirri açıldıqca onlardan müalicə vasitəsi kimi daha geniş istifadə edilir. Artıq çoxdan təsdiq edilmişdir ki , iy-qoxu dərmandır.


***

Deyirlər ki , güldən (iyli güllərdən) balaca yastıq düzəldib başınız altına qoysanız başağrısı və zəiflik hissi keçib gedər. Daha yaxşı olar ki, gülü elə kolun üstündə iyləyəsiniz, çünki dərilməmiş gül daha ətirli olur.

ƏTİRLİ İYLƏRLƏ MÜALİCƏ

Yaxşı yatmaq , əsəblərinizin gərginliyini azaltmaq , ürək döyüntüsünün qarşısını almaq , baş ağrısını yox etmək, iş qabiliyyətinin bərpa olunmasını istəyirsinizsə bu üsulu əməl edin : limon kökü ( 1 çay qaşığı) gül ləçəyi , evkalipt yarpağı , ardıc ağacının körpə budağı (hərəsindən iki çay qaşığı) götürürlər. Onları ayrı-ayrılıqda xırda-xırda doğrayır və bu qarışığı termosa töküb üzərinə 1 litr qaynar su əlavə edirlər. 6 saat keçəndən sonra süzürlər. Bu məhlulu puliverizator vasitəsilə otağa çiləyirlər. Əgər qarışığı uzun müddət saxlamaq istəyirsinizsə ona (1:1 nisbətində) 40 faizli spirt qatıb çalxalayın.

***



3 hissə ayıdöşəyi , 2 hissə mayotu, 2 hissə dəfnə yarpağı , 1 hissə kafur bitkisini xırdalayıb balaca yastıq düzəldin. Bu bitkiləri əldə edib qurudub qışa saxlamaq da olar . Qışda yuxarıda göstərilən qayda üzrə yastıq düzəldib istilik batareyalarının üstünə qoysanız yastıq rütübət çəkərək xoş iyini otağa yayacaqdır. Yuxusuzluq aradan qaldırılar və rahat yatarsınız.

***



Əzələləri tezliklə yumşaltmaq , boşaltmaq və yuxusuzluğu dəf edib rahat rahat yatmaq istəyirsinizsə belə bir vanna qəbul edin: tərkibində daha çox ətirli efir yağı olan kalendula , nanə və qaraqınıq çiçəklərinin hərəsindən 50 qr. Götürüb 3 litr qaynar suda dəmləyin. İstiliyi 35 dərəcə olan vannadakı suya qarışdırın, 10 dəqiqə vanna qəbul edin. Belə vannanı həftədə 3 dəfə qəbul edin. Vannanın ətirliyi sizə kömək edəcəkdir.

ƏTİRLİ İYLƏRLƏ MÜALİCƏ

Rahat yatmaq istəyirsinizsə bu üsulu təcrübədən keçirin. Eyni miqdarda dəfnə yarpağı və ayıdöşəyindən balaca yastıq düzəldib yatanda başınızın altına qoyun.

***

Digər yastıq üçün 1 hissə dəfnə yarpağı ,2 hissə ayıdöşəyi və 3 hissə mayotu götürmək lazımdır.

***

Evkalipt bədəni möhkəmləndirir, ağ ciyəri soyuqdəymədən qoruyur.

***

Dəfnə yarpağının ətri əqli fəaliyyət nəticəsində beyində əmələ gələn yorğunluq zamanı xeyirlidir.

***

nanəni və yaxud cirəni iyləmək iş prosesində beynin qan dövranını yaxşılaşdırır, əmək məhsuldarlığını yüksəldir. Və immuniteti artırır.

***

Halsızlıq , keylik zamanı ayıdöşəyindən və güldən alınan efir yağını iyləmək lazımdır.

ƏTİRLİ İYLƏRLƏ MÜALİCƏ

Yaddaşın və zehnin stimullaşdırılmasında qərənfildən və yaxud reyhandan alınan ətirli yağ mühüm rol oynayır.

***

Ibn-Sina deyir ki, əgər təzə çobanyastığı çiçəyini iyləsəniz sizi yatırdar.

***

Ukraynada bu məqsədlə kəklikotunu döşəyin və yastığın altına qoyurlar.

***

Ürək fəaliyyətini gücləndirmək üçün heyva iyləmək xeyirlidir.

***

Buruna gulab çəkmək ürəyi qüvvətləndirir.

***

İtburnu gülünü iyləmək ürəyə qüvvət gətirir.

***

Bu deyilənlərin həqiqət olmasına inanmaq istəyirsinizsə , Vaxtilə fəaliyyət göstərən Bakı Mərkəzi Sağlamlıq Zonasınıyadınıza salın. Ətirli iylərlə müalicənin ən görkəmli nümayəndələrindən biri professor Ş. M. Həsənov olmuşdur.Onun təşəbbüsü ilə açılan və rəhbərliyi ilə işləyən Bakı Mərkəzi Sağlamlıq Zonasına bir neçə ildə on minlərlə xəstə müraciət etmişdir. Bu mərkəzin gül- çiçəklə müalicə üsulu dünya miqyasında şöhrət qazanmışdır.Dünyanın 50-dən çox ölkəsinin mütəxəssisləri bu mərkəzə gələrək ətirli iylərlə müalicənin üsullarını öyrənmişlər.

RƏNGLƏR

İsti rənglər(qırmızı , narıncı və sarı) fəallığı az olan , laqeyd adamlara çox enerji verir. Mavi , tünd sürməyi, bənövşəyi isəfəal adamların rəngidir. Gündəlik həyatımız üçün rənglərin tə’siri barədə bə’zi şeyləri bilmək xeyirlidir. ***


Əsəb sistemi üçün ən əlverişli açıq, yumşaq, mavi , gümüşü , boz rənglərdir. Qızılı sarı, yaşılı mavi, gümüşü boz rənglər rahatlıq və harmoniya hissiyatı yaradır. Parlaq rənglər fəallığı artırır.Qırmızı , bənövşəyi , əsəb sistemini qıcıqlandırır , görməni zəiflədir.

***


İş , nahar və istirahət otaqlarını müxtəlif rənglərlə ayırmaq məsləhətdir. İş otağı üçün boğuq rəngli üzlük və ya pərdə seçmək daha münasibdir. Arıqlama fikrinə düşsəniz pəhrizə və digər müalicəyə ehtiyac yoxdur. Bunun üçün mətbəxi sadəcə olaraq mavi rənglə boyamaq kifayətdir. Söhbət otağın müxtəlif rəngli üzlüklərlə bəzəmək məsləhət deyil. Bu , gözləri sonra isə bütün bədəni yoracaq, pis əhval-ruhiyyə yaradacaqdır. Belə halın baş verməməsi üçün həmin otağı mavi və yaxud gümüşü yaşıl rənglə rəngləmək və ya üzlük çəkmək münasibdir. Arxasında oturub işlədiyiniz stolun üstünə qərənfil, qızılgül və hər hansı bir parlaq gül qoysanız, dərhal enerjinizin artdığını, beyninizin necə fəal işlədiyini hiss edəcəksiniz.

***


Rəngli işıqlara da diqqət yetirmək lazımdır. Yaşıl və ya digər rəngdə şüşəsi olan lampa iş üçün münasib deyil. Ən münasibi işıqlı və parlaq lampalardır.Müxtəlif işıqlanma zamanı (təbii və sun’i)otağın necə görünməsi nəzərə alınmalıdır. Çünki interyer, onun çalarları, rəngi əhval –ruhiyyəyə , iş qabiliyyətinə və səhhətə tə’sir göstərir.

***


R’ngin daha bir xüsusiyyətini bilmək xeyirlidir. Bu sizə çox şeyi aydınlaşdırıb izah edə bilər. Məsələn: səma rənginə biganə adam hər şeyə qadir olmaq təssüratı yaratmaq istəyir. Həqiqətdə isə o inamsızlıq nümunəsidir. Göy rəng təmizliyi, xeyixahlığı, nisbətən qəmgin təbiəti, sevməyə ehtiyacı , inamlılıq hissini cəmləşdirən adamın rəngidir Boz rəngi quru təbiətli, inamsız , ağır düşüncəli adamlar üstün tuturlar. Qırmızı rəng ehtiraslı , cür’ətli , iradəli , ünsiyyətli, tez coşan , lakin xeyirxah adamlarn rəngidir.Narıncı rəng intuisiyaya güclü meyilli , xəyalpərəst adamları fərqləndirir. Qəhvəyi rəng möhkəm dayanan , ailəsini sevən adət və ən’ənələrə hörmətlə yanaşan adamlar üçün xarakterikdir. Bu rəng xudpəsəndlərdə igrah hissi doğurur. Sarı rəngi təmkinli , sakit təbiyətli, intellektual adamlar sevirlər. Belə adamlar şəraitə asanlıqla uyğunlaşır, diqqəti özünə cəlb etməyi bacarır.
Cəhrayı rəng həyat rəmzidir. Sevgi və xeyirxahlığı, hər şeyə sevinmək bacarığını təsdiq edir.
Rəng terapeyasına uyğun olaraq tibb mütəxəssisləri müalicəvi təsirə malik olan eynəklər yaratmışlar.Onlardan istifadə etmək tamamilə fərdi xarakter daşıyır.Çünki müxtəlif rəngli şüşələrin gözün qlafanına və onun vasitəsilə beyin yarımkürəsinətəsiri olduqca fərdidir. Məsələn : tonusu , əhval-ruhiyyəni qaldırmaq ötrü bəziləri cəhrayı eynəkdən istifadə etməlidir. Başqa birinə isə göy , yaxud yaşıl eynək lazımdır.
Rənglərin “ dilini” bilmək necə deyərlər , onlarla danışmağı bacarmaq səhhətinizə və gündəlik həyat tərzimizə yüngüllük gətirir, bizə rahatlıq bəxş edir.

KOSMETİKA
Xalq təbabətinin müəyyən bir hissəsini kosmetika təşkil edir. El təbibləri bu sahədə də özlərini sınağa şəkmiş və xalq üçün bir sıra faydalı məsləhətlər hazırlamışlar. Onlardan bəziləri barədə məlumat verməyi də münasib sayırıq. Zanbağı döyürlər, tənzifin arasına yığıb sıxırlar və suyunu çıxarırlar. Bu suyu üzə sürtdükdə ləkələri təmizləyir, sifət açılır və gözəlləşir.

***


Bir xörək qaşığı cirəni dəm çaynikinə tökün və üstünə bir litr su alın, vam odda qaynadın və süzün. Ondan bir stəkan süzün və 2 xörək qaşığı şəkər qarışdırıb gündə bir neçə dəfə için. Bu, üzə gözəllik gətirir rəngi açır, təravət verir.

***

Zirənin bir qaşığını bir litr suya töküb onunla üzünüzü yuyun, bu sifətə gözəllik verən vasitələrdən biridir.

***

Əgər üzünüzdə ləkə varsa, noxudu suya töküb qaynadın və onu üzə çəkib barmaqlarınızın ucu ilə masaj edin. Bir neçə dəfə belə etsəniz, üzünüzün ləkəsi yox olacaq.

***

Tozağacının tumurcuqlarını bir qaba töküb, şişmək üçün üstünə qaynar su əlavə edin, soyuyandan sonra surtkəçdən keçirin və balla qarışdırın. Onu 2—3 saat mətbəx plitəsinin isitmə kamerasında (çox isti ol-masın) saxlayın, sonra çıxardıb soyudun və təmiz araq-la qarışdırın. Bu qarışığı süzkəçdən keçirin. Alınan pastanı üzünüzə çəkin, 25—30 dəqiqə gözləyin, üzü-nüzü ilıq su ilə yuyun və yumşaq dəsmalla qurulayın. Sonra üzünüzə qaymaq, olmasa xama çəkin. Bu müalicəni 8—10 gün qəbul etsəniz sifətinizdəki qırışlar gedəcək, dəriniz yumşalacaq və təravətli olacaqdır.

***

Xalq təbibləri deyirlər ki, əgər buğdanı yandırıb külünü mumla qarışdırıb üzə sürtdükdə dəri cilalanır və şəfəqlənir.

***

Turkəçarəçilər sifətin rənginin dəyişib gözəlləşməsi üçün bu üsulu son dərəcə təsirli hesab edirlər. Bir xörək qaşığı mollabaşı çiçəyinin döyülmüşünə bir stəkan qaynar su töküb 10 dəqiqə dəmdə saxlayın. Sonra süzüb 1 çay qaşığı bal əlavə edin, səhər acqarına çay kimi qurtum-qurtum için.

***

Tozağacının nazik çubuqlarını ( budağın üç hissələrini ) xırda-xırda doğrayıb döyün və onu sirkə ilə qarışdırın . Bu pastadan yanağınıza sürtsəniz gözəl qızartı alınacaqdır. Bu vasitənin üstün cəhəti ondan ibarətdir ki , üz tərləyəndə və ya üzü yuyanda qızartı getmir.

ÇİYƏLƏK MÜALİCƏ EDİR

Çiyələyin müalicəvi tərkibə malik olması çox qədimdən mə’lumdur.Lakin yazılı ədəbiyyatda onun adı XIII əsrdən çəkilir. Çiyələyin meyvəsi, yarpağı və şirəsi sözün əsl mə’nasında vitamin anbarıdır.Belə ki ,o avitaminoz , qastrid , mə’də xorası , öd daşı , sidik daşı, ateroskleroz, hippertonik və damarların bir çox xəstəliklərində , qan azlığında , yanğının azalmasında, iştahanın açılmasında, qəbizlikdə, hərarətin aşağı salınmasında kömək edir.

***

Podaqra xəstəliyində çiyələkdən belə istifadə edirlər: 3,7 qr. Çay sodasını 180 qr. Təzə çiyələk şirəsinə qarışdırırlar. Gündə 3 dəfə yeməkdən qabaq bu qarışıqdan 4 xörək qaşığı qəbul edirlər. Müalicə 20 gündür.

***


Qədim xalq təbabətçiləri ekzema və dəridə olan kiçik yaraları sağaltmaq üçün dərinin zədələnmiş nahiyəsinə əzilmiş çiyələk qoyub sarıyırlarmış. Sızanağı da belə müalicə edirmişlər.

***


Çiyələyin şirəsini üzünüzə sürtün, yuyandan sonra isə yağlı mazla yağlayın. Bu üzün dərisini vaxtından əvvəl qocalmasının qarşısını alan yaxşı vasitələrdən biridir.

***


Xalq təbibləri çox zəngin tərkibə malik olan çiyələk yarpağından da geniş istifadə ediblər. Çiyələk yarpağı sidikqovucu və ödqovucu xüsusiyyətə malikdir. Bu məqsədlə çiyələk yarpağından və meyvəsindən 20 qr. Götürüb 1 stəkan qaynar suda 10 dəqiqə su hamamında qaynadıb, 2 saat dəmdə saxladıqdan sonra süzürlər, yeməkdən qabaq gündə 3 dəfə, 1 xörək qaşığı içirlər.

***


Qan axmasında və tənginəfəslikdə isə belə edirlər. 1 xörək qaşığı qurudulub ovulmuş çiyələk yarpağını 2 stəkan suya qatıb yarısı qalana qədər buğda bişirirlər. Yerdə qalan hissəni süzürlər , hər 2 saatdan bir 1 xörək qaşığı içirlər.

***


200 qr. Quru halda çiyələk yarpağını 400 qr. Su ilə qarışdırıb 180 qr. qalana qədər buxarda bişirmək lazımdır. Süzəndən sonra həmin həlimdən hər 2 saatdan bir 2 xörək qaşığı içmək yuxarıda göstərilən bir çox xəstəliklərin müalicəsi üçün öz tə’sirini göstərir.

***


Ürək damar xəstəlikləri zamanı çiyələk yarpağının cövhəri çox xeyirlidir. Çünki o damarları genişləndirmək xüsusiyyətinə malikdir.

***


Südəmər uşaq diatezə tutulubsa, ona bir sutka yarım stəkan çayla birlikdə çiyələk həlimi içirtmək xeyirlidir. (ara verə-verə çay qaşığı ilə)

BUĞDA CÜCƏRTİSİ UNİVERSAL DƏRMANDIR
Uzun illərin tədqiqatı sübut etmişdir ki, buğda cücərtisi mualicəvi tə'sirə malik olan universal dərmandır. Cünki tərəvəz və meyvələrə nisbətən buğda dəninin cücərtisində digər vitaminlərlə yanaşı E vitamini daha coxdur. 100 qr. buğda dəni cücərtisində 25 milliqram E vitamini vardır. E vitamini tərəvəzlərdə 1,5—2 milliqram, paxlalılar fə-siləsiidən olan bitkilərin dənində isə 5 milliqramdır. Muəyyən edilmişdir ki, yaşlı adamın E vitamininə 1 sutkalıq tələbatı 20—30 milliqramdır. Xalq təbabəti ilə məşğul olan Ьəkimlərin bir coxu buğda dəni cücərtisində bədənin möhkəmləndirilməsi ücün istifadə edirlər. Buğda dəni cucərtisi ilə müntəzəm olaraq qidalandıqda orqanizm cavanlaşır, əsaslı sürətdə yaxşılaşır. Xroniki xarakterik vərəm, bronx qovşaqları xəstəlikləri, ekzema, mə'də xorası, daş yaranması və s. digər dava-dərmanın köməyi olmadan buğda dəni cücərtisi ilə mualicə olunur, İsveçrəli.həkim K- Şmidt uzun illərin tədqiqatından sonra belə nəticəyə gəlmişdir ki, buğda dəni cücərtiləri ilə qidalanma orqanizmin butun növundən olan hüceyrələrinin müntəzəm olaraq bərpasına, Ьəmci-nin əsəb sistem i Ьuceyrələrinin möhkəmlənməsinə olduqca müsbət tə'sir göstərir.
Buğda dəni cucərtilərinin alınması, ondan sıyıq və kisel Ьazırlanması və qəbulu qaydası; bir adam üçün 50—100 qr. buğda götürülür, (yaxşı olar ki, bu məqsəd üçün buğda elə bir başa elevatordan götürülsün) alaq otlarından, dikər zir-zibillərdək təmizlənir. Tiftikli dəsmal suda əməlli-başlı: isladılır, buğda onun arasına səpilir. Dəsmalın o biri üzü ilə dənin üstü örtülür. bir qabın içində isti, qaranlıq yerə qoyulur. Ustunə bolluca su çilənir. Bir sutkadan sonra buğdada cücərtilər əmələ gəlir. Cücərti bir millimetr olanda buğda götürülür. 2—3 dəfə yuyulur ki, tər-təmiz olsun. Sonra onu yaxşı çeynəyə-çeynəyə yemək çətin olsa buğda dənlərini saxsı və yaxud e'mallı qabda döyüb (1:1) dar su ilə və ya südlə qarışdırmaq lazımdır. Bu qayda ilə hazırlanan sıyığa, yaxud kiselə istəyə görə kərə yağı, duz, şəkər və yaxud bir çay qaşığı bal qatır və qarışdırırlar. Bişirmək olmaz, sıyıq və ya kisel Ьazır olan kimi yeyilməlidir. Kisel və ya sıyıq Ьazırlanarkən və yeyilərkən şuşə, çini, paslanmayan qablardan istifadə edilməlidir. Dəmir və aliminium qablar qəti olaraq məsləhət görülmür. Sıyıq və kisel hər səhər yeyilməlidir. Onun yüksək kalorili olmasını nəzərə alaraq gündəlik yemək balansından ağ çörəyi, un məhsullarından bişirilən xörəkləri azaltmaq lazımdır.
Yekun olaraq bu sahə ilə 20 ildən artıq məşğul olan İsvecrə Ьəkimi K. Şmidt öz üzərində apardığı təcrübədən bir parça: «Mənim 54 yaşım olanda səhər yeməyində buğda dəni yeməyə başladım. Bir neçə aydan sonra özümü əvvəllərdə olduğundan daha yaxşı hiss etməyə başladım. Çal və seyrək saçlarım sıxlaşdı, elastikləşdi, görmə qabiliyyətim yaxşılaşdı. İndi 75 yaşında mən özümü ə'la hiss edərək, heç də gənclik il-lərindəkindən az məhsuldarlıqla çalışmıram».

GÜCÜLƏR ŞƏFA VERİR
Xalq təbiblərinin müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində istifadə etdikləri vasitələrdən biri də cücülər və həşəratlardır. Hələ eramızdan bir neçə əsr əvvəl bu müalicə üsulu türkəçarəçilərə məlum idi. Er. əvvəl, Çində, İspaniyada, Kiçik Asiyanın bir çox yerlərində cücülərlə müalicə üsulları daha geniş yayılmışdır. Təkcə bu faktı göstərmək kifayətdir ki, er. əvvəl II—I əsrlərdə Çində müalicə məqsədi ilə 20-dən çox cücüdən istifadə edilmişdir. Zaman keçdikçə cücülərlə müalicə unudulmuşdur, bəzi müalicə üsulları isə yazılı ədəbiyyatda öz əksini tapdığına görə bizim günlərə qədər gəlib çatmışdır. Onlardan bəziləri ilə sizi tanış edirik:
Bu sahədə qarışqalarla müalicə əsas yerlərdən birini tutur. Məsələn: qədim türkəçarəçilər butulkaya yarıya qədər qarışqa yığırlarmış və dolana qədər spirt əlavə edib bir neçə gün isti yerdə saxlayırlarmış. Bu cövhərdən gündə 2 dəfə (səhər və axşam) bir çay qaşığı xəstəyə verirlərmiş. Bu cövhər köhnə revmatizm ağrılarını belə sağaldırmış.

***


Rusiyada türkəçarəçilər qarışqa ilə butulkanı doldurub, ağzını bağlayıb buxara verirlər, alınan kütləni ayaq ağrılarına sürtməklə sağalmağa nail olmuşlar.

***


Xeyli qarışqa kütləsini vedrəyə yığıb üstünə qaynar su tökürlər. Vedrədəki kütləni qarışdırırlar, revmatizmin zədələdiyi nahiyəni vedrədən çıxan bu-xara verirlər. Xəstəni və vedrəni odeyala bürümək la-zımdır ki, buxar həm çıxmasın, həm də xəstə yerdə dövr eləsin.
Qarışqadan alınan zəhər bütün cücülərə öldürücü təsir göstərir. Ondan vəbanın, səpkili yatalağın vərəmin sağaldılmasında istifadə edir və yaxşı nəticə alırlar. Qarışqa zəhəri həmin xəstəlikləri törədən mikrobları məhv edir.

***

Əgər saçınızın gec ağarmasını istəyirsinizsə qarışqanın yumurtasını yığıb bir qaba töküb döyün məlhəm hazırlayıb, onu tüklərin dibinə sürtün, 2-3 saat gözləyin və sonra başınızı yuyub qurulayın. Bir həftə ərzində 4—5 dəfə belə etsəniz, istəyinizə nail olarsınız.
***



Rus təbabətçiləri soxulcan qurdundan istifadə edərək revmatizmi müalicə edirlər. Yeri qazaraq qırmızı soxulcanı çıxarır, bankanın yarısına qədər üstünə çıxana qədər araq tökürlər. Bankanın ağzını qalın kağızla örtüb iplə bağlayırlar. Bir neçə gün günəş vuran yerdə saxlayırlar. Bu qarışıq ilə revmatizmin zədələdiyi nahiyələri sürtürlər. Bunu gündə bir dəfə, əsasən, axşamlar edirlər.

***


Keçmişdə və indinin özündo də müalicə vasitəsi kimi donuz bitlərindən istifadə edirlər. 200 qr. donuz bitini portveynlə qarışdırırlar. Bir neçə gündən sonra tənzifdən süzüb yerdə qalan kütləni ağır bir şeyin altında sıxıb presləyirlər, içinə 3,73 qr. Xörək duzu və bir az kəhrəba duzu, 7,46 qr. zəfəran əlavə edirlər. 3—4 gündən sonra süzürlər. Bundan gündə 2-dəfə 60—70 qr. qəbul edirlər. Bu sarılığın müalicəsində, habelə vodyankada ( bədənə su yığılması) yaxşı təsirə malik dərmanlardan biri hesab olunur.


***


Sən demə qara tarakan da müalicədə kara gəlirmiş. Qara tarakanı qurudub, döyürlər, toz halında bal ilə

VANNA MÜALİCƏLƏRİ
Vanna ilə müalicə qədim dövrlərin müalicə üsulla-rından sayılır. İlk dövrlərdə soyuqdəymə, baş ağrısı, zökəm, bədən ağrıları və s. zamanı isti su vannaları qəbul etmək faydalı sayılıb. Sonralar xalq təbabətçiləri bitkilərin orqanizmə təsirini öyrəndikcə onlardan həlim hazırlayıb vanna qəbul edərkən suya qatmağı xeyirli hesab etmişlər. Bu proses tədricən inkişaf etdirilərək indiki tərəqqi dövrünün təsirli və çox işlənən müalicə üsullarından birinə çev-rilmişdir. Özündə aktiv maddələr çəmləşdirən dərman pereparatlarından fərqli olaraq tərki bində aktiv maddələr olan bitkilər daha zərər
siz və təsirlidir. Müalicə vannalarını ev şəraitində
də asanlıqla tətbiq etmək olar. Vanna qəbul etməz
dən əvvəl bədəni sabunla təmiz yumaq lazımdır ki, də
rinin məsamələri təmizlənib açılsın. Vanna qəbul
edəndən sonra bədəni təmiz su ilə yaxalamaq məsləhət
deyil. Lap yaxşı olar ki, bədəni heç dasmalla da sil
məyəsən,o özü qurusa, müalicənin kəsərı artar. Vannanı
toxqarına qəbul etmək olmaz, ən azı yeməkdən 2—3 saat
sonra müalicə vannası qəbul etmək məsləhətdir. Xəs
təliyin ağır-yüngüllüyündən asılı olaraq bəzi hallar
da bir neçə bitkinin qarışığından hazırlanan həlim
Rus təbabetçiləri beyrə{in və sidik kisəsinin qı« olməsı zamanı qatırquyruqu vannası qəbul etmə|i xe |irln Ğesab edirlər. Vanna belə Ğazırlanır. 700 qr qatırquyrurunu xırdalayırq uzərinə soyuq su tekurlər və vam odda |arım saat qaynadırlar. Tənznfdəp suzu^ su -ilo doldurulmuş vannayz tekub qarışdırırlar, Vannada 20 dəqiqə uzanmaq lazımdır. Be.tə vannanı ku-şırı qz-bul etmək məsləN kerulur. Mualiçə kursu uçun 10—12 vanna qəbul etmək kyfayətdir.
lərdən vanna qəbulu tətbiq edilir.

***

Rus təbabətçiləri böyrəyin və sidik kisəsinin qıc olması zamanı qatırquyruğu vannası qəbul etməyi xe yirli hesab edirlər. Vanna belə hazırlanır. 700 qr qatırquyruğunu xırdalayır üzərinə soyuq su tökürlər və vam odda yarım saat qaynadırlar. Tənzifdən süzüb su ilə doldurulmuş vannaya töküb qarışdırırlar, Vannada 20 dəqiqə uzanmaq lazımdır. Belə vannanı günaşırı qəbul etmək məsləhət görülür. Müalicə kursu üçün 10—12 vanna qəbul etmək kifayətdir.

***
Palıdın kökünü qurudub xırdalayırlar, ondan 1 kq,
götürüb soyuq suya töküb bir neçə saat islağa qoyurlar, sonra vam odun üzərinə qoyur, yarım saat qaynadıb, süzürlər və bir qədər soyuyandan sonra su ilə dolu vannaya töküb qarışdırırlar. Bu vannada 20 dəqiqə uzanırlar. Vannanı günaşırı qəbul etmək məsləhətdir. Palıd kökünün vannası susuzluğu dəf edir, kəsik yaralarını sağaldır, don vurma nəticəsində dəridə əmələ gələn zədələri və venanın genişlənməsini, allergiyanı müalicə edir.. Palıd qabığından hazırlanan vanna isə başqa keyfiyyətə malikdir. Bədən zəifliyində, dişlərin dibi və damaq xəstələnəndə, dəri yanığı baş verəndə, irinli yaralarda, babasil narahatlığında, qurudulmuş palıd qabığı vannası həqiqətən karagəlir. Bu məqsədlə xırda-xırda doğranmış palıd yarpaqlarından da istifadə etmək olar.


***

Gəcəvərin kökündən və yerüstü yaşıl hissəsindən 250 qr. götürüb xırdalayın, onu soyuq suya tökərək 10 dəqiqə gözləyin. Sonra vam odda }arğş saat qaynadıb vannadakı suya töküb, qarışdırın. Adi qayda üzrə 20 dəqiqə vanna qəbul edin. Müalicəni gunaşırı 10-a çatanadək davam etdirin. Bu üsulla uşaqlardakı xanəzir (sirıca) raxit, böyüklərdəki nevroz xəstəliklərini sağaldırlar.

***


Çobanyastığının çiçəklərindən yarım kiloqram götürüb soyuq suda 10 dəqiqə saxladıqdan sonra elə həmin suda ağzı möhkəm bağlanan emallı qabda vam odun üzərində 10 dəqiqə qaynadırlar. Sonra onu tənzifə töküb sıxırlar . Alınan həlimi vannadakı suya əlavə edib qarışdırırlar və 15—20 dəqiqə vannada uzanırlar.Daxili soyuqdəymələr, dəri xəstəlikləri, çapıqlar və yaralar nevroz, iflic xəstəlikləri belə vannanın təsirindən sağalır və yaxud sakitləşir

METALLARLA MÜALİCƏ
Ulularımız hələ qədim dövrlərdə bir sıra xəstəliklərin müalicəsində metalların e’cazkar qüvvəsindən məharətlə istifadə etmişlər. Bu barədə qədim Yunan filosoflarının əsərlərində xeyli məsləhətlər və tövsiyyələr vardır. Hələ eramızdan 2500 il əvvəl Misirin xalq təbabətçiləri metalların köməyi ilə bə’zi xarici və daxili xəstəlikləri sağaltmışlar. Keçmişin təcrübəsindən indi də xalq təbabətində və elmi təbabətdə istifadə edilir.
Gümüş suyu mikroorqanizmlərdən təmizləyir , buna görə də gümüş qablarda saxlanan su uzun müddət xarab olmur. Zərərli bakteriyalardan suyu təmizləmək üçün onun gümüş qabda az müddət saxlanması kifayətdir. Əgər qrafinə kiçik gümüş parçası və ya sikkə atsanız kifayət edər. Üstünüzdə gümüş gəzdirsəniz , əsəb sisteminiz sakitləşər. Gümüş həzm prosesinin yaxşılaşmasına kömək edir. Buna görə də qədimdə gümüş qab-qacaqdan istifadə etməyə üstünlük verirmişlər. Dəri xəstəliklərinin , gec sağalan yaraların müzlicəsində gümüş lövhələrdən və ya gümüş sikkələrdən istifadə ediblər. Onu yara üzərinə qoyub bağlayırlar. Tərkibində gümüş olan sudan istifadə edənlər əsasən mə’də-bağırsaq xəstəliklərinə tutulmurlar.
***

Dəmir də öz xassəsinə görə müalicə əhəmiyyətli metallar sırasına daxildir. Xalq həkimləri dəmiri kürədə möhkəm qızdırıb (ona dağlama da deyirdilər) sonra soyuq suya salırlar. Bu su potensiyanı xeyli qüvvətləndirir. Ondan müalicə vasitəsi kimi istifadə edirlər. Məsələn, ondan dalaq xəstəliyində (xüsusilə dalaq böyüdükdə) , xroniki ishal zamanı , sidikqaçırma hallarında istifadə edirlər.

***

Qurğuşun , sağalması uzun çəkən yaraların müalicəsində ən əlverişli vasitələrdən biridir. Nazik qurğuşun təbəqəsini yaranın üstünə qoyub tənziflə sarımaq lazımdır . Bazedov xəstəliyində və qalxanabənzər vəzin xəstəliyində həmin nahiyələrə qurğuşun təbəqə qoyub tənziflə bağlayırlar.

METALLARLA MÜALİCƏ

Polad müalicəvi xassəyə malikdir. O , epilepsiyanı müalicə etmək qabiliyyətinə malikdir. Bunun üçün nazik polad lövhələr düzəldir və onu ayaqqabının içliyində bərkidirlər. Yay aylarında ayaqqabını corabsız, ayaqyalın geyəndə ayaq həmin metal lövhə ilə təmasda olur. Belə bir polad lövhəcik olmasa , adicə üz ülgücündən də istifadə etmək olar.

***

Ən qiymətli metal hesab olunan qızılınn da müalicə etmək tərkibi vardır. Qadınlar onu boyunlarına taxırlar . Bu ruh düşkünlüyünü , ürək qüsurlarını , həzm prosesində olan çatışmazlığı aradan qaldırır. , oynaq ağrılarını azaldır.

***

Metalla müalicədə mis xüsusi yer tutur. Mis mikrobları özünə cəlb edir , onların orqanizmdə fəallığını pozur. Müalicə məqsədilə 1 mm. Qalınlığında olan mis lövhələrdən , keçmiş mis sikkələrdən , 1961-ci ilədək və 1962-ci ildə buraxılan keçmiş 2-3-5 qəpiklik pullardan istifadə etmək olar. Mislə müalicəyə başlamazdan əvvəl mis lövhələrin və ya sikkələrin bədənin xəstə nahiyəsində durub-durmamasını yoxlamaq lazımdır. Əgər sikkələr və ya lövhə bədəndə dayanmırsa , müalicə aparmaq olmaz. Baş ağrısı və qan təzyiqinin yüksəlməsi zamanı arxası üstə uzanıb 5 qəpiklikləri və ya mis lövhələri alına , gicgaha və ənsəyə düzmək lazımdır. Bu vəziyyətdə 20-25 dəqiqə sakit və hərəkətsiz vəziyyətdə uzanmaq tələb olunur. Boğaz ağrısında , tənəffüs yollarının iltihabında , badamcıq vəzlərin xəstəliyində sikkə və mis lövhələri gecə yatarkən badamcıq vəzlərinin sahəsində boyuna qoymaq lazımdır.Qablardan biri qulağın dibinə üst tərəfdən qulağa qoymaq məsləhət görülür . Qaymaritin müalicəsi uzun sürən və ardıcıl müalicə tələb edən prosesdir. Onu mis asanlıqla sağalda bilər.Bunun üçün burun boşluğuna qab və ya mis qoymaq ən tə’sirli müalicələrdən sayılır. Ürək xəstəliklərində də mis tə’sirli vasitədir. Ürəyin işemiyası zamanı mis lövhələri və ya sikkələri boyunun yaxalıq hissəsinə düzür, tənziflə bağlayır və 4 gün çıxarmırlar.
Sidik öd xəstəliklərində sikkələri və ya mis lövhələri qarının aşağı hissəsinə (köbəkdən aşağı) , böyrəklərin üstünə düzmək və bağlamaq məsləhət görülür. Bu proses üçün 20 mis sikkə kifayyətdir. Misdən istifadə edərkən onu duzlu suda yumaq və təmiz olanadək silmək lazımdır. Dirsəkdən bir az aşağıya və ucları bağlanan mis bilərziklər qan təzyiginin aşağı enməsinə və normallaşmasına kömək edir. Revmatizm ağrıları zamanı belə uzun mis kəmər (məftil) bağlamaq və ya mis sikkələr düzüb sarımaq, yəni qurşaq bağlamaq çox tə’sirli vasitə hesab edilir.
Mis yaraların sağalmasında və çapıqların bitişməsində də mühüm rol oynayır. Onu həmin nahiyyələrə qoyub bağlamaq , tez müddət sağalma verir, həm də yara sağalandan sonra bitişən yerlər bilinmir, yəni heç bir iz qalmır.
Qədim dövrlərdə nişan üzüklərini və bilərziklərini misdən düzəldirdilər. Bu da indikator rolunu oynayırmış. Bədənin göyərmiş yerinə mis sikkə və ya lövhə qoyduqda həmin nahiyəyə qan yığılmasının qarşısını alır, ağrıları sakitləşdirir.Misdən hazırlanmış nazik kəmər bağlayan adam radikulit olmaz. Görünür misin belə müsbət xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq keçmişdə belə bağlanan mis məftillərə “ müdriklik kəməri” deyirmişlər.

***

Maqnitin müalicəvi xüsusiyyəti hələ eramızdan əvvəl mə’lum idi. Maqnitləşdirilmiş dəmiri yaraların üzərinə qoyub bağlamaqla onun sağalmasına nail olmuşlar. Xalq təbibləri deyirlər ki, üzərində maqnit daşı gəzdirən adamı ildırım vurmaz . O, bel və mə’də ağrıları zamanı güclü tə’sirə malikdir. Axşam yatanda onu mə’dəsinin üstünə bağlayanlar ağrı hiss etmirlər.

QİYMӘTLİ DAŞ QAŞLA MÜALİCӘ
Qədim dövrdən qiymәtli daş-qaş bəşәriyyətә var-dövlәt vә bəzәk әşyası kimi tanınmışdır. Qadınlarımız daş-qaşdan çox müxtәlif bәr-bәzәk әşyaları düzәltdirmiş, özlәrini bәzәmiş, ondan zәvq almışdır. Daş-qaş mәnşәtimizә əsasәn sərvәt, bәzək, şan-şöһrәt kimi daxil edilmişdir. Buna görə dә onun digәr xüsusiyyәtlәri diqqәti az cәlb etmişdir. Lakin yazılı mәnbәlәrdәn mәlumdur ki, һәlә qәdim dövrlәrin mütəfәkkirləri İbn Sina, Әbu Reyһan Biruni, Nәsrəddin Tusi, Zәkәriyyә Qәzvini vә başqaları daş-qaşın müalicәvi xassәlәrindən bәһs edәn әsərlәr yazmışlar. Zaman keçdikcә xalq tәbabәtinin bilicilәrn zinәt daşlarından müalicә mәqsәdilə istifadə etmәyә baş-lamışlar. Mәsәlən, müsәlman alәmindә daһa çox mәş-һur olan firuzә insanlara qәlәbә, xoş әһval-ruһiyyə bәxş edәn gözәl görkәmli bir daş kimi şöһrət tap-mışdı. Xalq tәbibləri belә һesab edirlәr ki, firüzәyә baxanda göz işıqlanır. Bu cәһәti nәzәrә alaraq göz dәrmanları һazırlanarkәn firuzәdən istifadə etmişlәr. Deyilәnә görә, üstündә firuzә gәzdirәn qalib әһval-ruһiyyәsindә olar.
***
Mirvarini əzib toz һalına salırlar vә onu isti suda һәll edirlər, ondan şərbətә, müxtәlif mәcunlara qatır1ar. Ondan gündә 3—4 dәfәyә һər dәfәdә 15- 20 qr. Qəbul edirlәr ki, bu da ürək tutmalarına vә sı-xıntılarına kömәk edir, һabelә ürәyi qüvvәtlәndirir.

DӘRMANSIZ MÜALİCӘ ÜSULLLARI
Bәzәn elə olur ki, adam qәflәtәn stres vəziyyәtinə düşür, başı vә dişi ağrıyır, astma tutması keçirir vә s, Belә һallarda dava-dәrmana vә һәkimә әli çat-mayanlar dәrmansız müalicə üsullarından bәzilәrini bilsәlәr, özlәrini әzab-әziyyәtdən xilas edә bilәrlәr. Masələn, astmatik tutmalar zamanı oturmaq, әllәri ya-na salmaq, əzәlәləri boşaltmaq lazımdır. Raһat, sa-kit, üzdәn nəfәs almağa çalışın. yüngül nәfәs alma-dan sonra nәfәsi 10—15 saniyә lәngitmәk gәrәkdir. Nə-fəs almanın tәdricәn 20—25 saniyə ləngidilmәsi astma tutmasının yüngül.keçmәsinə kömәk edir.

***

Әgər stresə mәruz qalsanız belә bir tәdbiri һә-yata keçirməyә çalışın. Әtrafa nәzәr salın və oldu-ğunuz otağı diqqətlә nәzәrdәn keçirin. Әn kiçik xırda-lıqlara belә (onları yaxşı. bilsәniz dә) diqqәt yetirin. Aһәstә-aһəstə, tәlәsmәdәn xəyalən bütün əşyaları bir-birinin ardınca «götür-qoy» edin: xәyalәn özünüzә deyin: cәһrayı yazı stolu, ağ pәrdәlәr, qırmızı gül dolçası vә s. Hәr bir ayrıca әşya üzәrindә fikri-nizi cəmlәşdirmәklә siz daxili stres gәrginliyindәn ayrıla bilәrsiniz.

***

Әgər imkan varsa, kәskin stres yaranan otağı (ye-ri) tәrk edin, Heç kәsin olmadığı başqa bir otağa keçin vә ya küçəyә çıxın. Fikrәn һәmin otağı xırdalıqlarına qәdәr saf-çürük edin. Әgər küçәyә çıxmısınızsa әtraf şəraiti, evləri, tәbiәti qiymәtlәndirin.

***

Stres zamanı belə etsәniz xeyriki görәrsiniz. Yavaş-yavaş burnunuzla dәrindən nәfәs alın. Nәfәsal-ıanın ziriәsimd? nәf&sinizi bir anlıq saxlayın. Bundan sonra burnunuzdan bacardıqca yavaş-yavaş nәfәsinizi buraxın. Buna stresin sakitlәşdirici tәnәffüsü deyilir.

***

һәr sәһәr yuxudan duranda acqarına qaynadılmış soyuq su ilә ağzınızı doldurun. 3 dəqiqə saxlayın. Sonra onu yavaş-yavaş udun. Bunu 3 dәfә.edin. Bu proses dişlәrin möһkәmlәndirilmәsinә, ağız suyu ayrıl-masına kömәk edir, daxili һərarәti azaldır, mәdәni tәmizləyir. Bunu nә qәdәr müntәzәm etsәniz, tәsiri dә bir o qәdәr çox olacaqdır.

***

Әgər başınız ağrıyırsa, barmağınızı iki qaşın arasına (burunun başlanğıçına) qoyub intensiv sürәtdә sıxın. Təxminәn 1 dәqiqәdən sonra әlinizi bu şübһәsiz yüngüllük һiss edәcәksiniz.

***

Yüngül yun parça götürün, onu qaşınızın üstündәn başınıza bağlayın, düyün vurub bir qәdәr sıxın. Bu bütün xalqlara məlum olan baş ağrısını mualicә edәn әn qədim üsullardan biri sayılır.

Tədqiqatçılar qədim Yunan filosofu və əczaçısı Aristotelin əsərlərində mumya ilə mualicə üsullarına rast gəliblər. Aristotel mumya ilə üzüm şirəsini qarışdırır, onun vasitəsilə anadəngəlmə karlığı, mumya ilə kafurun (kamforanın) birləşməsindən burun qanaxmasını, mumyanın balla qarışığından isə pəltəkliyi müalicə edirmiş.


***


Əbu Əli İbn Sina da mumyanın ecazkar müalicə vasitəsi olduğunu təsdiq etmişdir. İbn Sina mumyanı gül yağı, qora suyu (abqora), meyvə şirələri, mərci həlimi və digər bitkilərin yağı , şirəsi, həlimi ilə qarışdırıb ciyər, orta qulağın irinli iltihabı, sümük sınması, üz sinirlərinin iflici, sidik kisəsi xəstəliklərini, müxtəlif zəhərlənmələri və s. müalicə et

SEHİRLİ GÖBӘLӘK
Nobel mükafatı laureatı, yazıçı Soljeniqsın «Xәrçәnk korpusu» adlı avtobioqrafik povestində ağcaqayın ağacının üstündә әmәlə gәlәn vә göbәlәyi xa-tırladan «cağa» adlı fırın köməyi ilә dəhşәtli xәrçənk xәstәliyindәn yaxa qurtarmasından söһbәt acır Sonrakı axtarışlar nәticәsindә mәlum olmuşdur ki, Yaponiyada bitәn vә xalq arasında «kombuca» adlanan çay göbәlәyi «cağa» adlanan һәmin fırın xassəlәrinə bәnzәr xassәlәrә malikdir.
Jeleyә bәnzәr «kombuca» göbәlәyi müxtәlif bakte-riyaların və maya göbәlәyinin qarışığından ibarәt bir bitkidir. Çay göbәlәyi şәkәrlә vә ya balla çayın qarışığından ibarәt qidalı mәһlulda «yaşayır». Maya qıcqırma prosesi nәticәsindә yaranan karbonat tur-şusunun tәsiri ilә mәһluldakı şәkәri 0,5 faizli alkaqola çevirir. Eyni zamanda sirkə turşusu, süd turşuları yaranır.
Çay göbәləyi Rusiyada lap qәdimdәn geniş yayılmış-dır, Belә rәvayәt edirlər ki, Çində Tsin sülaləsinin һökmranlığı dövründә (e. ə. 221-ci ildə) belə һesab edirmişlәr ki, bu göbәlәk insana ölmәzlik vә seһrli qüvvә bәxş etmәyә qadirdir. Sonralar çay göbәlәyindən һazırlanan içkini dәrman kimi qәbul etmәyə başlәdı-lar. Belәliklә, çay göbәlәyi Çindәn Yaponiyaya. ordan da Koreyaya vә Rusiyaya yol tapdı. Rusiyada həmin gö-bәləkdən һazirlanan içkiyә «çay kvası” deyirlәr.
■Qərbi Uralın müxtәlif bölgəlәrindә tibbi tədqi-qatlar aparılarkən mәlum olmuşdur ki, һәmin bölgә lәrdә әrazinin sәnaye tullantıları ilә һәddindәn artıq çirklənməsinә baxmayaraq һәmin yerlәrdə onkoloji xəzstәliklər praktiki olaraq müşaһidə edilmir,

NORMAN YOKER ÜSULU İLӘ BӘDӘNİN ZӘHӘRLӘRDӘN TӘMİZLӘNMӘSİ
Demәk olar ki, bütün xәstəliklәr vә vaxtından әvvәl ölümün başlıca sәbәbi düzgün qidalanmamaqdır. Uyğunsuz müxtәlif qidaların qәbulu bağırsaqların funk-siyasını pozur, onları deformasiyaya uğradır. Bәdәnin tәmizlәnmәsi üçün çox üsullar mövcuddur. Bunlardan әn başlıcası ac qalmaqdır. Lakin, bundan daһa münasib üsullar da var. Sağamlığın әn әsas sәbәbi bədәnin daxi-linin tәmiz olmasıdır (xarici öz yerindә). Bәdәnini әgәr tәmiz saxlasan, bil ki, daima sәn sağlam olarsan. Qeyri sağlam maddәlәrin, şlakların bәdәndә toplanması sağlamlığa ağır zәrbә vurur. Zәһәrli maddәlәrin bәdәndәn xaric olmasını ağciyәrlәr, beyrәklәr, dәri (tәr vasitәsilә), vә bağırsaqlar һәyata keçirirlər.
Dәri tәr vәzilәri vasitәsilә bәdәndә olan zәһәrli maddәləri xaric edir. Böyrәklәr qida mәһsullarında olan zәһәrli (toksiki) maddәlәri vә mübadilә vasitәsilә һasil olan toksinlәri bәdәndәn xaric edirlәr. Bağırsaqlar isә qida qalıqlarını bәdәndәn xaric edirlәr. Zәһәrli maddәlәr bәdәndәn xaric olmadıqda zülallar parçalanır, dağılır vә zәһәrә çevrilərәk bәdәni zәһәrlәyirlər. Belәliklә qan zәһәrlәnәrәk bәdәndә turş muһit yaranır. Hansı ki, bәdәn-dә, qanda qәlәvi müһit olmalıdır. Belә һalda zәһәrli müһit-dәn azad olmaq üçün tәcili olaraq gündә 2-3 dәfә tәmizlәyi-ci imalә etmәk mәslәһәt görülür (2-3 gün).
Bundan başqa 25 qr (1 xörәk qaşığı) natrium sulfat duzu götürüb. 1 stakan suda һәll edәrәk sәһәr ac qarına içib bağırsaqları tәmizlәmәk lazımdır. Bu mәһlul limfa sistemindә vә orqanizmin digәr yerlәrindәn olan toksiki maddәlәri dә özünә çәkәrәk bәdәndәn xaric edir.
Bu proseduralar zamanı orqanizmdәn 3-4 litrәdәk zәһәrli maddәlәr xaric olur vә bu zaman bәdәn susuzla-şır. Onun yerini tәmiz mayelәrlә doldurmaq üçün 2 litr sitrus meyvәlәrinin tәzә şirәsi vә üzәrinә 2 litr tәmiz su töküb qarışdırıb içmək lazımdır. Bu zaman bәdəndә vә qanda normal qәlәvi müһit yaranır.
Sitrus meyvәsinin şirәsi üçün 4 böyük vә ya 6 orta böyüklükdә qreypfrut, 2 böyük vә ya 3 orta böyüklükdә limon, qalanını isə portağal şirәsilә һesablayıb cәmi 2 litr şirә һasil etmәk təlәb olunur. Ona 2 litr su qarışdırmaq. Bu qarışığı natrium sulfat duzunu qәbul etdikdәn 30 dәqiqә sonra һәr 30 dәqiqәdәn bir 150-200 ml içməyә başlamaq lazımdır - qurtarana qәdәr.
Bu tәmizlәnmә prosedurası zamanı әlavә һeç bir şey yeyib içmәk olmaz. Әgәr axşama yaxın acımış olsa-nız portağal vә ya qreypfrut yeyә bilərsiniz.
Yatmazdan әvvəl 2 litr ilıq tәmiz sü ilә üzәrinә 2 limonun şirəsini sıxmaqla imalә etmәk lazımdır. Bu imaləni etmәkdə mәqsәd bağırsaqların selikli qışalarının büküşlәrindә toplanan bütün qalıqları xaric etmək-
dir.
Bu proseduranı üç gün davam etdirmәk (yәni һәr gün tәkrar etmәk lazımdır). Belәliklә bu üç gün әrzindә bәdәndәn 12 litr zәһәrli maddә xaric olacaq. Eyni zamanda һәmin һәcmdә dә qәlәvilәşdirici mәһlul bәdәndә olan turş müһit (zәһәrli müһt), qәləvi müһitlә әvәz olunmaqla normal müһit yaranacaq.
Dördüncü gün meyvә və tərəvəz şirәsi içib yeyә bilәrsiniz (çiy һalda). Bu proseduradan sonra ümumi zәiflik һiss edә bilәrsiniz. Bunun üçün naraһatçılığa һeç bir əsas yoxdur. Keçib kedәcək vә gümraһlaşacaqsınız.
Bununla sizin orqanizminız bütün zәһәrli maddә-lәrdәn tәmizlәnmiş olacaq.

SARIMSAQ
SARIMSAQ NECӘ BİR ANTİBİOTİK
Sarımsaq әksәr mikrobları mәһv edir.
Tәdqiqatlar göstәrir ki, sarımsağın tәsiri bizә mәlum olan tetrasiklindәn dә üstündür. Tetrasiklin orqanizmdә xoşa gəlmәz müxtәlif әlamәtlәr törәdә bilәr. Mәsәlәn allergiya. Lakin sarımsağı gündә 2-3 diş qәbul etdikdә ancaq müsbәt tәsir alına bilәr. Normadan artıq qәbul etdikdә isә bağırsaqlarda müәyyәn qıcıqlanmalar törәnə bilәr.
Sarımsaqdan istifadәnin bәzi reseptlәri.
1. 4-5 diş sarımsaq, 1 stakan çaxır vә ya sirkә.
Sarımsağı tәmizləmәk vә xırda-xırda doğrayıb üzәrinә çaxır vә ya sirkә әlavә edәrәk 3 saat saxlamaq, sonra çay qaşığı ilә gündә 3 dәfә yemәkdәn qabaq qәbul etmәk lazımdır.
SARIMSAQ-TӘRӘVӘZ SALATI
1 baş sarımsaq, 1 әdәd kök, 1 әdәd orta böyüklükdә çuğundur, yarım limonun şirәsi, duz vә istiot tәləb olunur.
hazırlanması: Kök vә çuğunduru tәmizlәyәrәk xırda gözlü sürtkәcdәn ҝeçirmәk. Bunları bir~birinә qatmaq. Uzәrinә doğranmış sarımsağı vә limon şirәsini әlavə etmәk. Sonra duz vә istiot töküb yavaş-yavaş qarışdırmaq lazımdır ki, şirәsi ayrılmasın. Әt xörәklәrindә istifadә etmәk olar.
SARIMSAQ SOUSU
Lazımdır: 2-3 baş sarımsaq, 1 orta böyüklükdә qıdığotu (xren), 1-2 xörәk qaşığı bitki yağı, 1-2 xörәk qaşığı xama.
һazırlanması: Sarımsağı vә qıdığotunu tәmizlәyәrәk xırda-xırda doğramaq vә ya sürtkәcdәn keçirmәk. Bunları bitki yağı vә qatı xama ilә qarışdırımaq. Bu sousu Sulu xörәklә vә çörәyin üzәrinә çәkib yemәk olar.
TÜND SOUS
Tәlәb olunur: 1 baş sarımsaq, yarım limonun şirәsi, 1 dәnә acı bibәr, 1 alma.
һazırılanması: Limon şirәsinin içinә kәsilmiş bibәri salmaq vә 3 saat saxlamaq soyulmamış almanı duxovkada bişirәrәk yumşaltmaq vә soyub püre kimi әzmәk. Limon şirәsinin içindәn bibәri çıxarıb şirәni alma püresinin üzәrinә töküb yaxşı qarışdırmaq. Sarımsağı әzib һәmin qarışığa qataraq qarışdırılır. Bu sousu әt xörәklәri ilә yemәk olar.

Asan üsulla sağlamlığın bərpa edilməsi
Sizin bədəninizdə nə çatışmır?
Enzimlər (fermentlər)
Tərəvəzlərin faydası
Suda bişirilmiş xörək
Şirələr qüvvətli qida deyil!
Kənd təsərrüfatında tətbiq edilən kimyəvi maddələrin təsirindən necə qorunmaq olar?
Şirələri hansı miqdarda qəbul etmək olar?
Təbii yolla doğuş
Şirələr sümüklərin bitişməsinə kömək edir?
Suala cavab
Bunu yadda saxlamaq lazımdır
Detoksikasiya
Çiy tərəvəzlərin və meyvə şirələrinin xüsusi xəstəliklər zamanı tətbiq edilməsi
Süd haqqında
Sirkə
Sizə soyuq dəyib? Sizin daxili sekresiya vəziləri
Norman Uokerin yaddaş dəftərçəsindən

ŞİRƏLƏR
Qarayoncanın şirəsi
Mərəçüyüd şirəsi
Çuğundur şirəsi
Kök , çuğundur və hind qozu şirələrinin qarışığı
Brüssel kələminin şirəsi
Kələmin şirəsi
Çiy kökün şirəsi
Kərəvizin şirəsi
Xiyarın şirəsi
Zəncirotu şirəsi
Kasnı-endiviya şirəsi
Razyana (şirin şüyüd) şirəsi
Sarımsaq şirəsi
Qıtığotu şirəsi
Yerarmudu şirəsi
Bostan kələmi şirəsi
Boz yosun (laminariya) şirəsi
Soğan-kəvər şirəsi
Kahı şirəsi
Romen kahı şirəsi
Xardal yarpaqlarının şirəsi
Soğan şirəsi
Yemiş ağacının meyvəsinin şirəsi
Cəfəri şirəsi
Çiy kaliumlu “şorba” şirəsi
Əkin cır havuc şirəsi
Bibər (yaşıl) şirəsi
Kartof şirəsi
Turş (tutulmuş ) kələm şirəsi
Turşənk (quzuqulağı) şirəsi
İspanaq şirəsi
Oksalat şirəsi
Tomat (pomidor) şirəsi
Qınlı (qabıqlı) lobya şirəsi
Şalğam şirəsi
Su kressi (jeruxa) şirəsi

RESEPTLƏRİN SİYAHISI

Bütün reseptlər elmlər doktoruN. V. Uoker tərəfindən Norvokda kimyəvi tərkibli yeyinti və elmi tədqiqat laboratoriyasında tərtib edilib.


1. Kök
2. Kalium (kök , kərəviz , cəfəri və ispanaq)
3. Çuğundur yarpaqları ilə birlikdə
4. Brüssel kələmi
5. Kələm
6. Kərəviz
7. Xiyarlar
8. Zəncirotu
9. Endiviy (kasnı)
10. Yaşıl bibər
11. Qıtığotu və limon
12. Kahı
13. Cəfəri
14. Qırmızı turp və onun yarpaqları
15. İspanaq

RESEPTLƏRİN SİYAHISI

Bütün reseptlər elmlər doktoruN. V. Uoker tərəfindən Norvokda kimyəvi tərkibli yeyinti və elmi tədqiqat laboratoriyasında tərtib edilib.


16. Qınlı (qabıqlı) lobya
17. Şalğam və onun yarpaqları
18. Su kressi (kress-kahı)
19. Qarayonca
20. Almalar
21. Hind qozu
22. Qreypfrut
23. Limonlar
24. Apelsinlər
25. Narlar
26. Kök və çuğundur
27. Kök , almalar və çuğundur
28. Kök , çuğundur , və kərəviz
29. Kök , çuğundur , və hind qozu
30. Kök , çuğundur , və xiyarlar

RESEPTLƏRİN SİYAHISI

Bütün reseptlər elmlər doktoruN. V. Uoker tərəfindən Norvokda kimyəvi tərkibli yeyinti və elmi tədqiqat laboratoriyasında tərtib edilib.


31. Kök , çuğundur , və kahı
32. Kök , çuğundur , kahı və şalğam
33. Kök , çuğundur , və ispanaq
34. Kök və kələm
35. Kök , kələm və kərəviz
36. Kök , kələm və kahı
37. Kök və kərəviz
38. Kök , kərəviz və endiviy
39. Kök , kərəviz və kahı
40. Kök , kərəviz və cəfəri
41. Kök , kərəviz və qırmızı turp
42. Kök , kərəviz və ispanaq
43. Kök , kərəviz və şalğam
44. Kök və xiyarlar
45. Kök və zəncirotu

RESEPTLƏRİN SİYAHISI

Bütün reseptlər elmlər doktoruN. V. Uoker tərəfindən Norvokda kimyəvi tərkibli yeyinti və elmi tədqiqat laboratoriyasında tərtib edilib.


46. Kök , zəncirotu və kahı
47. Kök , zəncirotu və ispanaq
48. Kök , zəncirotu və şalğam
49. Kök və kasnı-sikoriy
50. Kök , kərəviz , kasnı-sikoriy və cəfəri
51. Kök və yaşıl bibər
52. Kök və kahı
53. Kök , kahı və qarayonca
54. Kök , kahı və xiyarlar
55. Kök , kahı və ispanaq
56. Kök , kahı və qınlı (qabıqlı ) lobya
57. Kök , kahı , qınlı (qabıqlı ) lobya və brüssel kələmi
58. Kök , kahı və şalğam
59. Kök və cəfəri
60. Kök və qırmızı t

RESEPTLƏRİN SİYAHISI

Bütün reseptlər elmlər doktoruN. V. Uoker tərəfindən Norvokda kimyəvi tərkibli yeyinti və elmi tədqiqat laboratoriyasında tərtib edilib.


46. Kök , zəncirotu və kahı
47. Kök , zəncirotu və ispanaq
48. Kök , zəncirotu və şalğam
49. Kök və kasnı-sikoriy
50. Kök , kərəviz , kasnı-sikoriy və cəfəri
51. Kök və yaşıl bibər
52. Kök və kahı
53. Kök , kahı və qarayonca
54. Kök , kahı və xiyarlar
55. Kök , kahı və ispanaq
56. Kök , kahı və qınlı (qabıqlı ) lobya
57. Kök , kahı , qınlı (qabıqlı ) lobya və brüssel kələmi
58. Kök , kahı və şalğam
59. Kök və cəfəri
60. Kök və qırmızı t
76. Kərəviz , xiyarlar , cəfəri və ispanaq
77. Kərəviz , xiyarlar , cəfəri və şalğam
78. Kərəviz , zəncirotu və ispanaq
79. Kərəviz , endiviy və cəfəri
80. Kərəviz , kahı və ispanaq
81. Kərəviz , ispanaq və cəfəri
82. Kərəviz və qınlı (qabıqlı) lobya
83. Brüssel kələmi və qınlı (qabıqlı) lobya
84. Kök , brüssel kələmi və qınlı (qabıqlı) lobya
85. Kök , mərəçüyüd və kahı
86. Kök , qırmızı turp və kress-kahı
87. Kök , cır havuc , kartof və kress-kahı

RESEPTLƏRİN TƏRTİBİ
Aşağıda verilən reseptlər Norvokda kimyəvi tərkibli yeyinti laborotoriyasında şirələrlə müalicə üçün dəqiq və bahalı tədqiqatların nəticəsində alınıb.
Nəzərə almaq lazımdır ki, ən faydalı müalicə üçün şirələr elektrik “un halına salınma” və hidravlik preslə alınır, çünki onda vitaminlər , mineral maddələr və başqa zəruri lazım olan elementlər tərəvəzlərdən və meyvələrdən çox yaxşı alınır və fermentlər kifayyət qədər çox qalır o biri üsullardan fərqli olaraq. Adi şirəsıxan istifadə edəndə , gündəlik içilən şirələrin miqdarını artırmaq lazımdır.Həyatda bizim məqsədimiz odur ki, biliklər əldə edək və ağılla ondan istifadə edək.
Əgər yazılıbsa şirələri ayrı-ayrı istifadə etmək lazımdır,onda gərək reseptlərə əsaslanmaq lazımdır. Hansında ki, yazılmayıb istifadə olunan ərzaqların ayrı-ayrı dozalarının nisbəti. Əgər aşağıdakı reseptlərdə bə’zi şirələrin nömrələri verilməyibsə , onda onları reseptlərin içindən axtarmaq lazımdır. Şirələrin miqdarı unsiyada verilib.

Unsiya-29,86 qrama bərabər köhnə aptek ölçüsüdür.



№ TƏRƏVƏZLƏRİN ADI MİQDARI
(1 unsiya=29,86 qr. lüğətdə
1 unsiya=28,3 qr. M.B.Uokerin kitabında )

№2 kök 7 unsiya
...kərəviz 4 unsiya
...cəfəri 2 unsiya
...ispanaq 3 unsiya
№11 1 limonun şirəsini
...qarışdırmaq lazımdır sürtülmüş 4 un. qıtığotu ilə

№26 kök 13 unsiya
...çuğundur 3 unsiya

Qeyd:Çuğunduru yarpaqları (kökümeyvəli bitkilərin gövdə və yarpaqları ilə istifadə etmək lazımdır.)

№27 kök 7 unsiya
...alma 6 unsiya
...çuğundur 3 unsiya
№28 kök 8 unsiya
...çuğundur 3 unsiya
...kərəviz 5 unsiya
№29 kök 11 unsiya
...çuğundur 3 unsiya
...hind qozu 2 unsiya
№30 kök 10 unsiya
...çuğundur 3 unsiya
...xiyar 3 unsiya
№31 kök 9 unsiya
...çuğundur 3 unsiya
...kahı 4 unsiya
...çuğundur 3 unsiya
...xiyar 3 unsiya
№31 kök 9 unsiya
...çuğundur 3 unsiya
...kahı 4 unsiya
№32 kök 7 unsiya
...çuğundur 3 unsiya
...kahı 4 unsiya
....şalğam 2 unsiya
№33 kök 10 unsiya
...çuğundur 3 unsiya
...ispanaq 3 unsiya
№34 kök 11 unsiya
...kələm 5 unsiya
№35 kök 7 unsiya
...kələm 4 unsiya
...kərəviz 5 unsiya
№36 kök 8 unsiya
...kələm 4 unsiya
...kahı 4 unsiya

RESEPTLƏRİN TƏRTİBİ

Unsiya-29,86 qrama bərabər köhnə aptek ölçüsüdür.


№ TƏRƏVƏZLƏRİN ADI MİQDARI
(1 unsiya=29,86 qr. lüğətdə
1 unsiya=28,3 qr. M.B.Uokerin kitabında )

№37 kök 9 unsiya
...kərəviz 7unsiya
№38 kök 9 unsiya
...kərəviz 5unsiya
...endiviy 2 unsiya
№39 kök 7 unsiya
...kərəviz 5unsiya
...kahı 4 unsiya
№40 kök 8 unsiya
...kərəviz 5unsiya
...cəfəri 2 unsiya
№41 kök 8 unsiya
...kərəviz 5unsiya
...qırmızı turp 3 unsiya
№42 kök 7unsiya
...kərəviz 5unsiya
...ispanaq 4 unsiya
№43 kök 8 unsiya
...kərəviz 6 unsiya
...şalğam 2 unsiya
№44 kök 12 unsiya
...xiyar 4 unsiya
№45 kök 12 unsiya
...zəncirotu 4 unsiya
№46 kök 9 unsiya
...zəncirotu 3 unsiya
...kahı 4 unsiya

RESEPTLƏRİN TƏRTİBİ

Unsiya-29,86 qrama bərabər köhnə aptek ölçüsüdür.


№ TƏRƏVƏZLƏRİN ADI MİQDARI
(1 unsiya=29,86 qr. lüğətdə
1 unsiya=28,3 qr. M.B.Uokerin kitabında )

№47 kök 10unsiya
...zəncirotu 3 unsiya
...ispanaq 3 unsiya
№48 kök 11unsiya
...zəncirotu 3 unsiya
...şalğam 2 unsiya
№49 kök 13unsiya
...endiviy 3 unsiya
№50 kök 7unsiya
...kərəviz 5 unsiya
...endiviy 2 unsiya
...cəfəri 2 unsiya
№51 kök 12 unsiya
...yaşıl bibər 4 unsiya
...endiviy 2 unsiya
...cəfəri 2 unsiya
Qeyd. Kərəvizin yarpaqlarını istifadə edən zaman proporsiyanı dəyişin: 10 unsiya kök, 6 unsiya kərəviz.
№52 kök 10 unsiya
...kahı 6 unsiya
№53 kök 9 unsiya
...kahı 4 unsiya
...qarayonca 3 unsiya
№54 kök 7 unsiya
...kahı 5 unsiya
...xiyar 4 unsiya
№55 kök 8 unsiya
...kahı 5 unsiya
...ispanaq 3 unsiya
№56 kök 9 unsiya
...kahı 4 unsiya
...qınlı (qabıqlı) lobya 3 unsiya
№57 kök 6 unsiya
...kahı 4 unsiya
...qınlı (qabıqlı) lobya 3 unsiya
...brüssel kələmi 3 unsiya

Unsiya-29,86 qrama bərabər köhnə aptek ölçüsüdür.


№ TƏRƏVƏZLƏRİN ADI MİQDARI
(1 unsiya=29,86 qr. lüğətdə
1 unsiya=28,3 qr. M.B.Uokerin kitabında )


№58
kök 10 unsiya
...kahı 4 unsiya
...qınlı (qabıqlı) lobya 3 unsiya
...şalğam 2 unsiya
№59 kök 12 unsiya
...cəfəri 4 unsiya
№60 kök 11 unsiya
...qırmızı turp 5 unsiya
№61 kök 10 unsiya
...ispanaq 6 unsiya
№62 kök 8 unsiya
...ispanaq 4 unsiya
...şalğam 2 unsiya
...su kressi 2 unsiya
№63 kök 12 unsiya
...şalğam 4 unsiya
№64 kök 10 unsiya
...şalğam 3 unsiya
...su kressi 3 unsiya
№65 kök 12 unsiya
su kressi 4 unsiya
№66 kök 12 unsiya
...qarayonca 4 unsiya
№67 kök 9unsiya
...alma 7 unsiya
№68 kök 9unsiya
...razyana (şirin şüyüd) 7 unsiya


Unsiya-29,86 qrama bərabər köhnə aptek ölçüsüdür.


№ TƏRƏVƏZLƏRİN ADI MİQDARI
(1 unsiya=29,86 qr. lüğətdə )
1 unsiya=28,3 qr. M.B.Uokerin kitabında )


№69
kök 13 unsiya
...hind qozu 3 unsiya
№70 qreypfrut 6unsiya
...limon 3 unsiya
...apelsin 7 unsiya
№71 kök 11 unsiya
...apelsin 5 unsiya
№72 kök 11 unsiya
...nar 5 unsiya
№73 kök 9 unsiya
...çuğundur 3 unsiya
...nar 4 unsiya
№74 kök 7 unsiya
...kahı 5 unsiya
...nar 4 unsiya
№75 kələm 5 unsiya
...kərəviz 11 unsiya
№76 kərəviz 8 unsiya
...xiyar 3 unsiya
...cəfəri 2 unsiya
...ispanaq 3 unsiya
№77 kərəviz 10 unsiya
...xiyar 4 unsiya
...şalğam 2unsiya
№78 kərəviz 8 unsiya
...zəncirotu 4 unsiya
...ispanaq 4 unsiya
№79 kərəviz 11 unsiya
...endiviy 3 unsiya
...cəfəri 2 unsiya

№ TƏRƏVƏZLƏRİN ADI MİQDARI
(1 unsiya=29,86 qr. lüğətdə
1 unsiya=28,3 qr. M.B.Uokerin kitabında )

№80
kərəviz 7 unsiya
...kahı 5 unsiya
...ispanaq 4 unsiya
№81 kərəviz 10 unsiya
...ispanaq 4 unsiya
...cəfəri 2 unsiya
№82 kərəviz 12 unsiya
...qınlı (qabıqlı) lobya 4 unsiya
№83 brüssel kələmi 7 unsiya
...qınlı (qabıqlı) lobya 9 unsiya
№84 kök 6 unsiya
...brüssel kələmi 5 unsiya
...qınlı (qabıqlı) lobya 5 unsiya
№85 kök 8 unsiya
...mərəçüyüd 4 unsiya
...kahı 4 unsiya
№86 kök 8 unsiya
...qırmızı turp 4 unsiya
...su kressi 4 unsiya
№87 kök 6 unsiya
...cır havuc 4 unsiya
...kartof 4 unsiya
...su kressi 2 unsiya
Qeyd.Çuğundurun ,zəncirotunun qırmızı turpun və şalğamın gövdə və yarpaqlarını yə’ni tağı ilə birlikdə istifadə edin. Kök əlavə etmək üçün, onu 1 sm artıq o tərəfə kəsin , hansı tərəfdən ki yarpaqları başlayır.
Kimyəvi preparatı məhv etmək üçün , tərəvəzi axar soyuq su ilə yaxşı-yaxşı yumaq lazımdır.Yuyan zaman sərt şotkadanda istifadə etmək olar

ORGANİZMİN OKSİDLƏŞMƏSİ VƏ QƏLƏVİLƏŞMƏSİ
( 0-zəif,00-orta, 000-güclü, 0000-çox güclü )

№ ƏRZAQLAR OKSİDLƏŞMƏ QƏLƏVİLƏŞMƏ
1. Badam 0
2. Tər almalar 00
3. Qurudulmuş almalar 00
4. Əriklər 000
5. Qurudulmuş əriklər 0000
6. Mərəçüyüd (quşqonmaz) 00
7. Yağlı bekon (hisə verilmiş , duzlanmış donuz əti) 0
8. Arıq bekon 00
9. Yetişmiş bananlar 00
10. Yaşıl bananlar 00
11. Arpa yarması 00
12. Arpa 0
13. Tər paxlalar 000
14. Qurudulmuş paxlalar 0
15. Qızardılmış paxlalar 000
ORGANİZMİN OKSİDLƏŞMƏSİ VƏ QƏLƏVİLƏŞMƏSİ
( 0-zəif,00-orta, 000-güclü, 0000-çox güclü )

№ ƏRZAQLAR OKSİDLƏŞMƏ QƏLƏVİLƏŞMƏ
16. Mal əti 00
17. Tər çuğundur 0000
18. Hər növ giləmeyvələr 00-0000
19. Ağ çörək 00
20. Qara çörək 0
21. Kələm 000
22. Qırmızıbaş kələm 00
23. Yemiş 000
24. Kök 0000
25. Gül kələm 000
26. Kərəviz 0000
27. Möhkəm pendir 00
28. Yumşaq pendir 0
ƏRZAQLAR OKSİDLƏŞMƏ QƏLƏVİLƏŞMƏ
29. Albalı 00
30. Cücələr(çolpalar) 000
31. Midi (dəniz molyusku) 000
32. Taxıl (un) 00
33. Kraxmal 0
34. Mərcanı(quşüzümü) 0
35. Qarağat 000
36. Tər xiyarlar 0000
37. Zəncirotu (bitki) 000
38. Xurmalar 00
39. Yumurtalar (bütövlükdə ümumiyyətlə) 000
40. Yumurtalar (zülal) 0000
41. Əncirlər qurudulmuş 0000
42. Balıq 00-000
43. Meyvələr (demək olar ki hamısı) 000
44. Meyvələr(şəkərdə bişirilmiş) 0-000
45. Ov quşları 0-0000
46. Üzüm 00
47. Üzüm (təbii şirə) 00
№ ƏRZAQLAR OKSİDLƏŞMƏ QƏLƏVİLƏŞMƏ
48. Midi (dəniz molyusku) 000
49. Taxıl (un) 00
50. Kraxmal 0
51. Mərcanı(quşüzümü) 0
52. Qarağat 000
53. Tər xiyarlar 0000
54. Zəncirotu (bitki) 000
55. Xurmalar 00
56. Yumurtalar (bütövlükdə ümumiyyətlə) 000
57. Yumurtalar (zülal) 0000
58. Əncirlər qurudulmuş 0000
59. Balıq 00-000
60. Meyvələr (demək olar ki hamısı) 000
61. Meyvələr(şəkərdə bişirilmiş) 0-000
62. Ov quşları 0-0000
63. Üzüm 00
64. Üzüm (təbii şirə) 00
№ ƏRZAQLAR OKSİDLƏŞMƏ QƏLƏVİLƏŞMƏ
65. Midi (dəniz molyusku) 000
66. Taxıl (un) 00
67. Kraxmal 0
68. Mərcanı(quşüzümü) 0
69. Qarağat 000
70. Tər xiyarlar 0000
71. Zəncirotu (bitki) 000
72. Xurmalar 00
73. Yumurtalar (bütövlükdə ümumiyyətlə) 000
74. Yumurtalar (zülal) 0000
75. Əncirlər qurudulmuş 0000
76. Balıq 00-000
77. Meyvələr (demək olar ki hamısı) 000
78. Meyvələr(şəkərdə bişirilmiş) 0-000
79. Ov quşları 0-0000
80. Üzüm 00
81. Üzüm (təbii şirə) 00
№ ƏRZAQLAR OKSİDLƏŞMƏ QƏLƏVİLƏŞMƏ
82. Midi (dəniz molyusku) 000
83. Taxıl (un) 00
84. Kraxmal 0
85. Mərcanı(quşüzümü) 0
86. Qarağat 000
87. Tər xiyarlar 0000
88. Zəncirotu (bitki) 000
89. Xurmalar 00
90. Yumurtalar (bütövlükdə ümumiyyətlə) 000
91. Yumurtalar (zülal) 0000
92. Əncirlər qurudulmuş 0000
93. Balıq 00-000
94. Meyvələr (demək olar ki hamısı) 000

XƏSTƏLİKLƏR VƏ RESEPTLƏR
Asidoz
Sızanaqlar , çivzələr və s.
Tunc xəstəliyi
Adenoidlər
Albuminuriya
Allerqiya
Qanazlığı
Döş anginası
Afoniya
Apopleksiya
Appendisit
Arterioskleroz və s.
Artrit
Astma


ASIDOZ - RESEPTLƏR ( 61 , 30 )

SIZANAQLAR , ÇIVZƏLƏR VƏ S . - RESEPTLƏR ( 61, 1 , 55)

TUNC XƏSTƏLIYI - RESEPTLƏR (3 , 6 , 12 , 25 , 74 , 80 )

ADENOIDLƏR - RESEPTLƏR (61 , 1 )

ALBUMINURIYA - RESEPTLƏR (61 , 30 , 29 , 1 , 40 , 59 )

ALLERQIYA - RESEPTLƏR (61 , 30 , 1 )

QANAZLIĞ I- RESEPTLƏR ( 61 , 68 , 2 , 28 , 30 , 25 ,
29 , 31 ,46 , 55 , 48 , 85 )

DÖŞ ANGINASI - RESEPTLƏR ( 61 , 2 , 30 )

AFONIYA - RESEPTLƏR (61 , 1 , 48 , 53 )

APOPLEKSIYA- RESEPTLƏR ( 61 , 62 , 2 , 28 , 39 )

APPENDISIT - RESEPTLƏR ( 1 , 2 , 30 , 51 )

ARTERIOSKLEROZ VƏ S. - RESEPTLƏR ( 61 , 2 , 80 , 28 , 55 )

ARTRIT - RESEPTLƏR ( 22 , 61 , 6 , 37 , 30 )

ASTMA - RESEPTLƏR ( 61 , 11 , 37 , 60 , 41 )
Astiqmatizm
Ayaqların göbələk xəstəliyi
Bel ağrıları
Sidik kisəsi və sidik yolları
Öd kisəsi və öd yolları
Sidik kisəsinin xəstəliyi
Görmə
Hipertoniya
Hipotoniya
Çibanlar
Botulizmlər
Beyin daxili şişlər
Bronxit
Bursit


ASTIQMATIZM - RESEPTLƏR ( 1 , 61 , 30 , 50 )

AYAQLARIN GÖBƏLƏK XƏSTƏLIYI - RESEPTLƏR
( 61 , 39 , 1 )

BEL AĞRILARI - RESEPTLƏR ( 60 , 30 , 1 , 2 )

SIDIK KISƏSI VƏ SIDIK YOLLARI - RESEPTLƏR ( 30 )

ÖD KISƏSI VƏ ÖD YOLLARI - RESEPTLƏR ( 61 , 30 , 40 )

SIDIK KISƏSININ XƏSTƏLIYI - RESEPTLƏR ( 30 , 61 )

GÖRMƏ - RESEPTLƏR ( 61 , 50 , 1 , 40 , 30 )

HIPERTONIYA - RESEPTLƏR ( 61 , 2 , 30 , 15 )

HIPOTONIYA - RESEPTLƏR ( 61 , 2 , 30 , 31 , 1 , 29 , 15 )

ÇIBANLAR - RESEPTLƏR ( 61 , 30 , 55 )

BOTULIZMLƏR - RESEPTLƏR ( 15 , 66 )

BEYIN DAXILI ŞIŞLƏR - RESEPTLƏR ( 62 , 61 , 30 , 40 )

BRONXIT - RESEPTLƏR ( 61 , 45 ,1 , 15 , 30 , 37 , 60 , 41 )

BURSIT - RESEPTLƏR ( 36 , 30 , 61 )
Xərçənk
Karbunkul (çiban)
Katalepsiya
Katarakta (göz xəstəliyi)
Katar (selikli qişanın iltihabı)
Su çiçəyi
Xoreya (əl-ayağın qeyri-ixtiyari titrəməsindən ibarət əsəb xəstəliyi ) Qara ciyərin sirrozu
Soyuqdəymə
Sancılar
Kolit (yoğun bağırsağın iltihabı)
Konyuktivit (göz qapağının selikli qişasının iltihabı)
Qəbəlik
Tac damarların trombozu



XƏRÇƏNK- RESEPTLƏR ( 1 ,61 )

KARBUNKUL (ÇIBAN)- RESEPTLƏR

KATALEPSIYA- RESEPTLƏR ( 61 , 2 , 40 , 30 )

KATARAKTA (GÖZ XƏSTƏLIYI)- RESEPTLƏR
( 61 , 50 , 1 , 40 , 30 )

KATAR (SELIKLI QIŞANIN ILTIHABI)- RESEPTLƏR ( 61 , 11 , 30 , 41 , 60 )

SU ÇIÇƏYI- RESEPTLƏR ( 61 , 30 , 1 , 2 )

XOREYA (ƏL-AYAĞIN QEYRI-IXTIYARI TITRƏMƏSINDƏN IBARƏT ƏSƏB XƏSTƏLIYI )- RESEPTLƏR ( 61 , 2 , 30 , 40 )

QARA CIYƏRIN SIRROZU- RESEPTLƏR ( 1 , 61 , 30 )

SOYUQDƏYMƏ- RESEPTLƏR ( 61 , 11 , 30 , 41 , 60 , 23 )

SANCILAR- RESEPTLƏR ( 61 , 30 )

KOLIT (YOĞUN BAĞIRSAĞIN ILTIHABI)- RESEPTLƏR ( 61 , 30 , 1 )

KONYUKTIVIT (GÖZ QAPAĞININ SELIKLI QIŞASININ ILTIHABI - RESEPTLƏR ( 61 , 50 , 1 ,59 )

QƏBƏLIK- RESEPTLƏR ( 61 ,15 ,30 , 1 )

TAC DAMARLARIN TROMBOZU1- RESEPTLƏR ( 11 , 61 , 30 )


Öskürək
Spazmalar
Əzələlərdə spazmalar
Sistit (sidik kisəsinin iltihabı)
Eşitmə
Sümüklərin xarab olması
Dişlərin xarab olması
Diabet
İshal

Difteriya
Başgicəllənməsi
Dizenteriya
Həzm etməmə (dispepsiya)
Sidik kisəsi
Ekzema
Fil azarı



ÖSKÜRƏK - RESEPTLƏR

SPAZMALAR - RESEPTLƏR ( 61 , 30 )

ƏZƏLƏLƏRDƏ SPAZMALAR - RESEPTLƏR

SISTIT (SIDIK KISƏSININ ILTIHABI) - RESEPTLƏR ( 30 , 61 , 40 , 29 , 51 )

EŞITMƏ - RESEPTLƏR ( 61 , 11 , 40 , 41 )

SÜMÜKLƏRIN XARAB OLMASI - RESEPTLƏR ( 61 , 48 , 55 , 46 , 1 )

DIŞLƏRIN XARAB OLMASI - RESEPTLƏR ( 61 , 48 , 55 , 46 , 1 )

DIABET - RESEPTLƏR ( 61 , 2, 57 , 50 , 40 , 84 , 55 )

İSHAL - RESEPTLƏR ( 1 , 2 , )

DIFTERIYA - RESEPTLƏR ( 61 , 2 , 40 , 30 , 47 )

BAŞGICƏLLƏNMƏSI - RESEPTLƏR ( 30 , 61 , 2 , 1 )

DIZENTERIYA - RESEPTLƏR ( 6 , 61 , 30 , 1 )

HƏZM ETMƏMƏ (DISPEPSIYA) - RESEPTLƏR ( 61 , 1 , 2 , 30 )

SIDIK KISƏSI - RESEPTLƏR ( 30 , 1 , 40 , 59 )

EKZEMA - RESEPTLƏR ( 61 , 30 , 32 , 40 )

FIL AZARI - RESEPTLƏR ( 61 , 30 , 32 , 40 )
Emfizema
Ensefalit
Anuriya
Epilepsiya
Qızıl yel
Göz xəstəliyi
Yorğunluq


Piylənmə
Yüksək hərarət (qızdırma , titrətmə)
Öd daşı xəstəliyi
Qastrit
Vəzilər
Zob
Süzənək




EMFIZEMA - RESEPTLƏR ( 87 )

ENSEFALIT - RESEPTLƏR ( 61 , 30 , 40 , 37 )

ANURIYA - RESEPTLƏR ( 30 , 40 ,29 )

EPILEPSIYA - RESEPTLƏR ( 61 , 15 , 2, 30 , 10 )

QIZIL YEL - RESEPTLƏR ( 61 , 2 ,30 , 40 )

GÖZ XƏSTƏLIYI - RESEPTLƏR ( 1 , 61 , 50 )

YORĞUNLUQ - RESEPTLƏR ( 1, 61 , 30 )

PIYLƏNMƏ - RESEPTLƏR ( 61 , 15 , 30 , 42 )

YÜKSƏK HƏRARƏT (QIZDIRMA , TITRƏTMƏ) - RESEPTLƏR ( 22 , 23 , 24 )

ÖD DAŞI XƏSTƏLIYI - RESEPTLƏR ( 30 , 61 , 40 , 29 , 23 )

QASTRIT - RESEPTLƏR ( 61 , 15 , 30 )

VƏZILƏR - RESEPTLƏR

ZOB - RESEPTLƏR ( 61 , 59 , 2 )

SÜZƏNƏK - RESEPTLƏR ( 61 , 15 ,30 , 40 , 76 , 59 )
Podaqra
Böyrəklərdə qum
Saçlar
Ağız xəstəlikləri
Sennaya qızdırma
Baş ağrısı
Ürək xəstəliyi
Suçiçəyi
Babasil
Qan təzyiqi



Xodjkin xəstəliyi
İmpotensiya
Dəbəlik
Həzm etməmə
İflic
Qrip
Əqli inkişafın pozulması
Yuxusuzluq
Qotur
Sarılıq





PODAQRA - RESEPTLƏR ( 61 , 2 , 30 , 29 , 1 5 , 40 ,59 )

BÖYRƏKLƏRDƏ QUM - RESEPTLƏR ( 30 , 40, 59 , 23 )

SAÇLAR - RESEPTLƏR ( 53 , 66 )

AĞIZ XƏSTƏLIKLƏRI - RESEPTLƏR ( 61 )

SENNAYA QIZDIRMA - RESEPTLƏR ( 61 , 11 , 30 ,
40 , 15 , 41 )

BAŞ AĞRISI - RESEPTLƏR ( 61 , 2 ,30 , 55 , 15 )

ÜRƏK XƏSTƏLIYI - RESEPTLƏR ( 61 , 2 , 30 )

SUÇIÇƏYI - RESEPTLƏR

BABASIL - RESEPTLƏR ( 62 , 61 , 2 )

QAN TƏZYIQI - RESEPTLƏR

XODJKIN XƏSTƏLIYI - RESEPTLƏR ( 61 , 27 ,29 , 46 )

İMPOTENSIYA - RESEPTLƏR (15 , 1 , 30 , 27, 40 , 31 , 50 )

DƏBƏLIK - RESEPTLƏR ( 61 , 1 ,2 , 15 , 30 )

HƏZM ETMƏMƏ - RESEPTLƏR ( 23 )

İFLIC - RESEPTLƏR ( 61 , 40, 32 , 1 ,2 )

QRIP - RESEPTLƏR ( 61 ,11 , 2 , 30 ,4 1 , 55 )

ƏQLI INKIŞAFIN POZULMASI - RESEPTLƏR ( 61 , 37 , 30 , 1 , 15 , 2 ,40 , 59)

YUXUSUZLUQ - RESEPTLƏR ( 61 , 37 ,30 , 22 )

QOTUR - RESEPTLƏR ( 61 , 30 , 29 , 40 , 1 )

SARILIQ - RESEPTLƏR ( 61 , 30 , 29 , 40- , 1 )




Böyrək xəstəliyi
Laringit (xirtdək iltihabı)
Leykoz (Ağqanlılıq)
Beli
Qaraciyər xəstəliyi
Qan təzyiqinin aşağı olması
Malyariya
Mastoidit
Qızılca
Melanxoliya



Meningit
Klimaks
Menstruasiya
Miqren
Geniş skleroz
Nefrit
Nevroz
Nevralgiya
Nevrasteniya
Nevritit








BÖYRƏK XƏSTƏLIYI - RESEPTLƏR

LARINGIT (XIRTDƏK ILTIHABI) - RESEPTLƏR

LEYKOZ (AĞQANLILIQ) - RESEPTLƏR

BELI - RESEPTLƏR

QARACIYƏR XƏSTƏLIYI - RESEPTLƏR

QAN TƏZYIQININ AŞAĞI OLMASI - RESEPTLƏR

MALYARIYA - RESEPTLƏR

MASTOIDIT - RESEPTLƏR

QIZILCA - RESEPTLƏR

MELANXOLIYA - RESEPTLƏR

MENINGIT - RESEPTLƏR

KLIMAKS - RESEPTLƏR

MENSTRUASIYA - RESEPTLƏR

MIQREN - RESEPTLƏR

GENIŞ SKLEROZ - RESEPTLƏR

NEFRIT - RESEPTLƏR

NEVROZ - RESEPTLƏR

NEVRALGIYA - RESEPTLƏR

Nevrasteniya - RESEPTLƏR

Nevritit - RESEPTLƏR

BİTKİLƏR

Avropa gərməşovu
Ağakasiya
Ağacabənzər aloye
Ağ küstüşam
Ağlarot
Adi qarağiniq
Adi ziyilotu
Adi zirinc
Adi yovşan
Adi giləzəhər
Adi gilənar
Adi razyana
Adi sərv
Adi suboyar
Adi çuğundur
Adi canavargiləsi
Aylant
Ayriq
Amorfa
Andiz
Aptek gücotu
Asirqali lobeliya
Acibiyan
Aciyovşan
Aciyonca
Aciliqotu
Badimcan
Başinağaci
Beşdişicikli yemişan
Boymadərən
Borani
Böyürtkən
Vələs
Qanqal
Qarabağ dağlaləsi
Qara bat-bat
Qaraqovaq
Qarağat

Qarağatyarpaq quşqonmazotu
Qarakəndələş
Qaragilə
Qaracöhrə
Qara soğani
Qarğidali saçaği
Qarpiz
Qatirquyruğu
Qatli solmazçiçək
Qafqaz alişani
Qafqaz xanimotu
Qafqaz xurmasi
Qəşənk vaxtsizçiçək
Qiji
Qizilağac
Qizilçətir
Qiz çiçəyi
Qirmizibaş
Qirmizi istiot
Qirxbuğum
Qoz ağaci
Qurd otu
Dağçətiri
Daziotu
Dalamaz
Damotu
Danaya
Dəvədabani
Dəvətikani
Dəlibənk
Dəliçətənə
Dərgül
Dərman aciqovucu

Dərman bədrənci
Dərman bulaqotu
Dərman qanbati
Dərman qiji
Dərman quşüzümü
Dərman köpəkdili
Dərman qulançari
Dərman gülxətmi
Dərman gülümbahari
Dərman mərcanotu
Dağtərxunu
Dağturpu
Dərman minaçiçəyi
Dərman pişikotu
Dərman rozmarini
Dərman sabunotu
Dərman xəşənbülü
Dərman şüvərəni
Dəfnə ağaci
Dişqurtdiyan
Durnaboğaz çilikburnu
Düzqalxan balicaotu
Evkalipt
Ətirli sünbül
Ətirnaz
Ətrənk qirxbuğum
Əvəlik
Əkin qirxbuğumu
Əkin yerkökü
Əkin keşnişi
Əkin kənafi
Əməköməçi
Əncir
Ərik ağaci
Ətirli bənövşə
Zaqafqaziya inciçiçəyi
Zeytun
Zəfəran

Zirə
Zoğal
İri bağayarpaği
İri dəmrovotu
İriçiçək maqnoliya
İşlətmə murdarçasi
Yaponiya soforasi
Yaratikan
Yasəmən
Yemiş
Yirtiqotu
Kasni
Kəkrəotu
Kəndir
Kəpənək dili
Kiçik qaytarmaotu
Kiçik qovotu
Kövrək murdarça
Göynoxud
Gavali
Gəcəvər
Girdəbaş toppuztikan
Gicitkən
Göyrüş
Güləvər
Güləsovu
Günəbaxan
Gürcü boyaqotu
Limon
Mayaotu
Mahmizçiçək
Meşə almasi
Meşə gilasi
Meşə çiyələyi
Mədəni üzüm
Məryəm noxudu
Mərcangilə
Məstcaciq
Moruq
Muskat sürvəsi
Mürgüotu
Nazçiçək
Nanə
Nar
Naringi
Novruzgülü
Onaqra
Ononis
Orta cincilim
Ortsarmaşiq
Ödotu
Palid ağaci
Piramidavari siğirquyruğu
Pisiyli qaytarmaotu
Pişik nanəsi
Pitraqotu
Reyhan
Sarağan
Sarmaşiqvari yersarmaşiği
Sədo ağaci
Söyüd
Səhləb
Səfərotu
Soğan
Su bibəri
Su yoncasi
Sumaq
Südotu
Sünbülvari qarğaotu
Süpürgəvari siğirquyruğu
Tikanli kəvər
Tüklü firçaotu
Tütəkotu
Üzərrik
Üçyarpaq yonca
Xəndəkotu
Xoruzgülü
Heyva
Həqiqi püstə
Həmişəcavan
Çaytikani
Çəmən güllücə
Çəpişotu
Çilotu
Çiçəkbahar
Çobanyastiği
Çobançantasi
Çörəkotu
Cincar
Cirəgülü
Cinğilotu
Cökə ağaci
Şeytanağaci
Şərq fistiği
Şirin badam
Şirin biyan
Şişyarpaq səna
Şüyüd

Alma
Araxis (yerqozu )
Adi armud
Şirin badam
Böyürtkənin müxtəlif növləri
Yunan qozu
Qara qarağat
Üzüm
Əncir
Zoğal
Gilas
Gilənar
Limon
Naringi
Moruq
Nar püstə
Xurma
Heyva
Şaftali
Quşarmudu
Çiyələk
İnnab
Feyxoa
Ərik
Mərcangilə
Əzgil
Şabalid
Findiq
Sumaq
Zeytun
Tikanli kəvər
Yemişan
Zirinc
Banan
Günəbaxan
Rus alçasi
Çaytikani
Qara istiot
Aktinida
Çin cir limon
Qaragilə
Qəhvə
Kakao
Ağ tut
Başinağaci
Dərgil (itburnu)
Qara kəndəlaş
İydə

TƏRƏVƏZ BİTKİLƏRİ

Badimcan
Adi borani
Qarpiz
Qatiqotu
Yemiş –qovun
Qirmizi bibər
Dombalan
Əvəlik
Yerkökü
Kartof
Gahi
Keşniş
Bostan kələmi
Ətirli kərəvüz
Adi xardal
İstiot nanəsi
Pomidor
Bostan pərpərəni
Bostan reyhani
Baş soğan
Tərxun
Turp
Türşənk
Xiyar
Çuğundur
Cəfəri
Şalqamturpu
Şomu
Razdana şüyüd
Cirə
Adi zirə
Göy noxud
Qarğidali
Lobya
Əkin qreçixasi
Qirxbuğum
Əkin artişoku
Dağ tərxunu
Aciqovuq
Dağnanəsi
Zəyərək

TƏRƏVƏZ BİTKİLƏRİ

Badimcan
Adi borani
Qarpiz
Qatiqotu
Yemiş –qovun
Qirmizi bibər
Dombalan
Əvəlik
Yerkökü
Kartof
Gahi
Keşniş
Bostan kələmi
Ətirli kərəvüz
Adi xardal
İstiot nanəsi
Pomidor
Bostan pərpərəni
Bostan reyhani
Baş soğan
Tərxun
Turp
Türşənk
Xiyar
Çuğundur
Cəfəri
Şalqamturpu
Şomu
Razdana şüyüd
Cirə
Adi zirə
Göy noxud
Qarğidali
Lobya
Əkin qreçixasi
Qirxbuğum
Əkin artişoku
Dağ tərxunu
Aciqovuq
Dağnanəsi
Zəyərək

DƏRMAN BİTKİ XAMMALI YIĞINTILARI
1 . Ürək xəstəliklərində sakitləşdirici dərman kimi istifadə edilən bitki xammali yiğintilari
2 . Hipertoniya xəstəliyində işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
3. Soyuq dəymələrdən baş verən tənəffüs yollari xəstəliklərində, bronxitdə, bronxial astmada, ağ ciyər emfizemində, pnevmoniyada istifadə edilən dərman bitki xammali yiğintilari
4. Öd yollari xəstəliklərində və öd kisəsində daş bağlayan zaman istifadə olunan dərman bitkilərinin xammali yiğintilari
5. Böyrək və sidik yollari xəstəliklərində istifadə olunan dərman bitki xammali yiğintilari
6 .mədə-bağirsaq xəstəliklərində, bağirsağin atoniyasi ilə əlaqədar olan qəbizlikdə, mədə xorasinda işlədici və yara sağaldici dərman kimi istifadə olunan bitki xammali yiğintilari
7. Qarin ağrisinda ishala və dizenteriyaya qarşi işlənən, eləcə də mədə və bağirsağin fəaliyyətini tənzim edən dərman bitki xammali yiğintilari
8. Ağiz nahiyəsində, boğazda və diş ətində əmələ gələn iltihaba qarşi işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
9. Babasil xəstəliyinə qarşi işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
10. Sinir sisteminin tonusunu artiran və orqanizmin ümumi fəaliyyətini yaxşilaşdiran vasitə kimi işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
11. Şəkər [diabet] xəstəliyində işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
12. Klimakterik nevrozda işlənən dərman bitki xammali yiğintilar
13 . Ateroskleroz xəstəliyində işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
14. Bronxial astma xəstəliyində işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
15. Dəri xəstəliklərinin müalicəsində məsləhət görülən bitki xammali yiğintilari
16. Baş tükünün tökülməsinin qarşisini alici vasitə kimi istifadə olan dərman bitki xammali yiğintilari

DƏRMAN BİTKİ XAMMALI YIĞINTILARI
1 . Ürək xəstəliklərində sakitləşdirici dərman kimi istifadə edilən bitki xammali yiğintilari
2 . Hipertoniya xəstəliyində işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
3. Soyuq dəymələrdən baş verən tənəffüs yollari xəstəliklərində, bronxitdə, bronxial astmada, ağ ciyər emfizemində, pnevmoniyada istifadə edilən dərman bitki xammali yiğintilari
4. Öd yollari xəstəliklərində və öd kisəsində daş bağlayan zaman istifadə olunan dərman bitkilərinin xammali yiğintilari
5. Böyrək və sidik yollari xəstəliklərində istifadə olunan dərman bitki xammali yiğintilari
6 .mədə-bağirsaq xəstəliklərində, bağirsağin atoniyasi ilə əlaqədar olan qəbizlikdə, mədə xorasinda işlədici və yara sağaldici dərman kimi istifadə olunan bitki xammali yiğintilari
7. Qarin ağrisinda ishala və dizenteriyaya qarşi işlənən, eləcə də mədə və bağirsağin fəaliyyətini tənzim edən dərman bitki xammali yiğintilari
8. Ağiz nahiyəsində, boğazda və diş ətində əmələ gələn iltihaba qarşi işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
9. Babasil xəstəliyinə qarşi işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
10. Sinir sisteminin tonusunu artiran və orqanizmin ümumi fəaliyyətini yaxşilaşdiran vasitə kimi işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
11. Şəkər [diabet] xəstəliyində işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
12. Klimakterik nevrozda işlənən dərman bitki xammali yiğintilar
13 . Ateroskleroz xəstəliyində işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
14. Bronxial astma xəstəliyində işlənən dərman bitki xammali yiğintilari
15. Dəri xəstəliklərinin müalicəsində məsləhət görülən bitki xammali yiğintilari
16. Baş tükünün tökülməsinin qarşisini alici vasitə kimi istifadə olan dərman bitki xammali yiğintilari
№ BITKILƏRIN ADI SAXLANMA MÜDDƏTİ
26. Süpürgəgülü (öd otu)
3 il
27. Yapon safora otu 2 il
28. Düzqalxan qaytarma 3-4 il
29. Dərman sincanotu 5 il
30. Sarağan 2 il
31. Erkək ayıdöşəyi 1 il
32. İtburnu (dərgil) 2 il
33. Gicitgan 2 il
34. Acılıqotu 1 il
35. Xanımotu 2 il
36. Qara batbat 2 il
37. Adi dəlibənk 2 il
38. Çovdar mahmızı 1 il
39. Dəniz kələmi 3 il
40. Üzərlik 2 il
41. Gözəl vaxtsız çiçək 3 il
42. Mərcangilə 3 il
43. Cəhrayı rodola 3 il
44. Boyaqlıq ladan kolu 2-3 il
45. Üçyarpaq soyuncası 2 il
46. Sarılıqotu 48 saat
47. Qafaz dioskoreyası 2 il
48. Quş buğdası otu 3 il
49. Sarıbuynuz lalə 3 il

BİTKİLƏRİN YIĞILMA VAXTI

Dərman bitkiləri ilə mualicə apararkən onların tu murcuqlarının. yarpaqlarının, çiçəklərinin, kök və kö-kümsovlarının, meyvə və toxumlarının yığılmasını bilmək mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bitkilərin yuxarıda adları çəkilən hissələrinin vaxtında yığılması, qurudulması və istifadə edilməsi müalicənin daha təsirli olmasına müsbət təsir göstərir. Əgər onlar vaxtında yığılmasa, tərkiblərinin təsir gücü xeyli azalır, yəni xəstəliyin sağalmasında mübarizə aparan maddələrin fəallığı nisbətən zəifləyir. Bu cəhəti nəzə-rə alaraq bəzi bitkilərin yığılma vaxtlarını təqdim etməyi lazım bilirik.
Bitkilərin adları Yığılma vaxtları
Aylar



YARPAQLAR Mərcangilə
aprel, may, sentyabr, oktyabr
Adi ayıqulağı aprel, may. sentyabr, oktyabr
May inciçiçəyi may ,iyun
Dəvədabanı iyun , iyul
Bağayarpağı iyun , iyul
Üçyarpaq soyuncası iyun , iyul
Gicitkan iyun , iyul, avqust
Qaragilə may, iyun
OTLAR Boyaqlıq ladon kolu avqust , sentyabr
Adi qaraqınıq (qarağat) iyul , avqust
Üçbarmaq otu (yatıqqanlıq) iyun , iyul
Adi boymadərən iyun , iyul, avqust
Adi yovşan iyun , iyul, avqust
Quşəppəyi otu may, iyun, iyul
Alabəzək bənövşə iyun , iyul, avqust
Çöl qatırquyruğu iyul, avqust
İri dəmrovotu may, iyun, iyul
Sürünən kəklikotu may, iyun, iyul


ÇİÇƏKLƏR
Qumlu ödotu (süpürgəgülü) iyun iyul, avqust
Mavi göyçiçək iyun iyul
Aptek çobanyastığı (mollabaşı) iyun, iyul
Dəvədabanı aprel, may
Cökə iyun, iyul
Adi dağtərxunu iyul. avqust
Adi yemişan may, iy

Bitkilərin adları Yığılma vaxtları
Aylar
MEYVƏ VƏ GİLƏMEYVƏLƏR Qırmızı yemişan
avqust, sentyabr, oktyabr
İşlədici murdarça avqust, sentyabr, oktyabr
Adi moruq iyul
Adi quşarmudu sentyabr, oktyabr
Adi meşə gilası iyun , iyul
Qaragilə iyul, avqust
Adi ardıc sentyabr, oktyabr
İtburnu avqust, sentyabr,
KÖK VƏ KÖKÜMSOVLAR Dərman bəlğəmotu (gülxətmi) sentyabr, oktyabr
Dərman pişikotu sentyabr, oktyabr
Uca andız sentyabr, oktyabr
Sincanotu avqust, sentyabr
Sarı nelufər iyul, avqust
Düzqalxan qaytarma iyul, avqust, sentyabr
Dərman acıqovucu avqust, sentyabr
Lobel, asırqalı sentyabr, oktyabr


TUMURCUQLAR
Tozağacı mart, aprel
Şamağacı mart, aprel

LIMONUN TARİXİNDƏN
Limonun vətəni qədim Hindistan torpəğıdır. Əfsanəvi hindli yoqları onu sağlamlığın qorunmasında universal bir vasitə sayırlar. Onların dediklərinə görə hər adam özünü giində bir limon yeməyə və bir limonun şirəsini içməyə öyrətməlidir.
Guman edilir ki, "limon" sözü malay dilində bu meyvəni adlandıran "lerno" sozündən əmələ gəlib. Çində isə bu bitkini "limunq" adlandırırlar və tərcümədə bu "analar üçün xeyirli" deməkdir. Bütün başqa sitruslar kimi, limonun iç hissəsi qalın qabıqla örtülüb, əti isə nazik ağ pərdə ilə bağlanmış dilimlərə bölünür. Ətin ortası dadsız ağ maddədən ibarətdir.
Limon qələvi «elementlərlə olduqca zəngindir. Bundan başqa onun tərkibində 8% qədər üzvi turşular, 3% qədər şəkərlər, azotlu maddələr, mineral maddələr (kalium, mis), A, VI, V2, Z, S vitaminləri, fitosidlər və s. limonun qabığı və yarpaqlannda efir yağları mövcuddur. , Limonun təzə sixilmiş şirəsi S vitamini ilə zəngindir, lakin onun əksər hissəsi açıq havada tez dağılır. Limonun tərkibində R vitamini var. Insan orqanizmində onun qtlığı qanaxmalara, ayağ ağrılarına, dərialtı qansızmalara, ümumi zəifliyə gətirib çıxarda bilər. Bu vitamin damar şişməsini, babasil (hemorroy) və trofik yaralarına qarşı dərman kimi 51x15 edə bilər.
Yüngül zərbədən ya da sıxmadan göyərti əmələ gələn
halda, bu orqanizmdə limonda çoxlu miqdarda olan S və
V vitaminlərin çatmamazlığından xəbər verir.
Limon təbiətin ən böyük mö'cüzələrindəndir. TibbElminə 500-dən çox virus mə’lumdur ki, onlardan 45-nə limon təsir edir, o cümlədən xərcəng virusuna. Limon şirəsi virus xəstəlikləri ilə mubarizədə birinci vasitədir.

Limonun daxili xəstəliklərə tə’siri.
Limon – təbiətin insana bəxş etdiyi ən güclü əridici və zəhərlənmənin qarşısını alan vasitələrdən,biridir. Bədənə daxil olduqda, onun şirəsi əvvəcə xaric ediləsi maddələri əridir, sonra orqanizmin həmən nasazlamiş hissəsinin bərpasına başlayır. Limondan xaric edilən maddələrin bütün bədən toxumalarına edilən təsiri mustəsnadır.
Bu meyvə hamiya xeyirlidir - qocaya və cavana, xəstəyə və sağlam adama, güclüyə və zəifə. Başqa sitruslar kimi, limon bədəndə və, ilk növbədə, qara ciyərdə əmələ gəlmiş çürümə proseslərinə qarşı yaxşı vasitədir. Çox hallarda, o bədəndən başqa yollarla xaric edilə bilməyən toksik maddələrin xaric edilməsinə imkan verir. Limon insanın immunitetini möhkəmlədir. Mə’də turşuluğu normadan artıqdırsa, limon şirəsini qəbul etmək olarmı? Bu təbü sual ondan yaranır ki, onun dadı bəlkə də ən turşu dadlardan biridir. Lakin, limonun turş dadı hələ o demək deyil ki, o orqanizm ücün məhz turşudur. Bizim dilimiz hələ bütün orqanizminimiz deyil, çünki bu dad limonun tərkibində üzvi turşuların olmasını bildirir və onlar hüceyrələrdə qalmırlar. Əksinə suya qatilmiş limon şirəsi ilə yüksək mə’də turşuluğunu neytrallaşdırmaq olar.
Limonun ətri görmə qabiliyyətinə müsbət tə’sir göstərir. Müxtəlif ölkələrin xalq təbabətində limondan sarılıq, böyrək xəstəliyi, vərəm, ürək döyünməsi, mə’də katarları, babasil (hemorroy), kəskin revmatizm, podaqra, lümbaqo və sair xəstəliklərin mualicəsində istifadə olunur.
Italiya xalq təbabətində limonun (qabıqla birlikdə) həlimi malyariyaya qarşı yaxşı vasitə sayılır.
Limonun hipo- və avitaminoza qarşi müalicəvi və profilaktik vasitə kimi istifadəsi geniş tətbiq olunur. Limonun meyvələri şəkər xəstəliyi və maddələr mübadiləsi ilə müşayiət edilən digər xəstəliklərin də aradan götürülməsinə yardım göstərir.
Limonun tərkibində olan pektin maddələr orqanizmdən ağır metalların xaric edilməsi qabiliyyətinə malikdir.
Təzə limonun soyulmuş qabığı bağırsaq qazlarının əmələ gəlməsinin qarşisını alır. Ondan əlavə, o, insanın fiziki canlanmasına, qidaların həzminə də öz təsirini göstərir. Limon həm qanı, həm bağırsaqları yaxşı təmizləyən və iltihab proseslərinin qarşısını alan vasitə kimi çxış edir. Limon qabığı əsəbləri sakitləşdirən dərman kimi də istifadə olunur.

Limon xarici vasitə kimi.
Limon həm də xarici müalicəvi vasitə kimi tanınır. Onun suya qatılmış şirəsi ağız və boğaz boşluqların yaxalanması üçün istifadə olunur. Burun qanaxmalarının qarşısını almaqda, dərinin göbələk və infeksion xəstəliklərin müalicəsində, kosmetikada - xalları və çilləri yox etməkdə yenə də limon öz möcüzəli xüsusiyyatlarını nümayiş edir.