HUMANIZM

Humanizm sozu fransizcadan tercumede "humanisme" insanchiliq,insanlari sevmek,besheriyyetchilik demekdir.
Humanizm insani meselelerde tebietustu inanclarin hakimiyyetini tamamile redd edir,amma bununla yanashi inanclarin ozunu hedef olaraq sechmir.Umumi menada Ateizm ve Aqnostisimle butunleshebiler,amma humanist anlayish bunlara daxil deyildir.Humanizm bu cur tebietustu guclerin varligi ile bir nov maraqlanmayan etik yanashmadir.Humanizmin esas meqsedi her cur avtoritarliqdan insani azad etmekdir.
Humanizme gore heqiqeti tapmaq insanin haqqidir.Amma heqiqeti tapmaq yolunda mistisizm,inanclar ve bu kimi mentiqle tamamlanmayan usullar dogru deyil.Heqiqete duyulan bu arzu gozubagli mutleq heqiqet olaraq qebul etmek deyil,elmi shubhecilik ve elmi usullarla oz cavabini tapmalidir.Avtoritarligi ve eyni zamanda hedden artiq shubheciliyi de redd ederken,taleyin hadiseler uzerindeki tesirini qebul etmir.Dogrunun ve yanlishin bilgisine shexsi ve ortaq elmin menimsenilmesile chatilabileceyini mudafie edir.Bununla yanashi humanizm insanin butun diger canli novlerinden daha ferqli oldugu dushuncesini inkar edir.Humanist filosof Piter Singer "Bir chox istisna olmasina baxmayaraq humanistlerin choxu ozlerini boyuk bir doqmadan azad ede bilmir.Humanistler diger canli novlerine qarshi dushuncesizce istismara qarshi chixmalidir."deyerek humanizmin tebiiliyi ve heyatseverliyini ifade edir.
Humanizm insanin bacariqlarina musbet yanashir,bununla yanashi insan tebietinin butunlukle yaxshi ve butun insanlarin humanizmin mudafie etdiyi menevi deyerlere chatabileceyini mudafie etmir.Bunun uchun ezm ve digerlerinin yardimi da lazimdir.Humanizmin esas hedefi insanin inkishafi ve butun insanlar uchun heyati yaxshilashdirmaqdir.Humanizm gozel ishler gormeye,indi ve burada yaxshi yashamaga ve geleceye daha yaxshi bir dunya qoyub getmeye chalishir,sonraki heyatda mukafatlandirilmaq uchun heyat boyu ezab chekmeye deyil.