Eftanaziya: yüngül ölüm

Eftanaziya barədə məlumat verməyinizi xahiş edirəm. İslam dinində bu məsələyə necə baxılır?
Eftanaziya yaşamağından ümid kəsilmiş xəstənin öz istəyi ilə həyatına son vermək və onun ağrı-acı və əzab çəkməyinə mane olmaq mənasında işlədilən bir kəlmədir.
Eftanaziya adətən 2 formada həyata keçirilir. Bunlardan biri öldüyü halda tibb avadanlığına, başqa sözlə, cihazlara bağlanan və həyatı onların vasitəsilə xilas edilməyə çalışılan xəstə insanı həmin cihazlardan ayırmaqla baş verir. Bu cür bir əməliyyatda adam öldürməkdən danışmaq olmaz. Çünki tibbi cihazları xəstədən ayırmaq onsuz da ölmüş olan insanın bədənini belə bir mənasız işdən xilas etmək sayılır.
İkinci və əsl mühüm olan eftanaziya həkimlər tərəfindən sağalmaq ehtimalının heç cür mümkün olmadığı məyyən edilmiş xəstənin daha çox əzab çəkməməsi üçün öz istəyi ilə öldürülməsidir. Məhz bu, cinayətdir. İstər təzə doğulmuş körpə, istər yaşlı, istərsə ölüm döşəyində olan bir insan olsun, bu insanın son nəfəsinə qədər yaşamaq hüququ var. Belə bir insanı öldürənlə sağlam bir insanı öldürən arasında fərq yoxdur. Həyat çətinliklərlə doludur. Həmişə həyatından tamamilə ümid kəsilmiş neçə-neçə xəstələr görürük ki, sağalıb bizim aramızda yaşamağa davam edirlər. Xəstəlik, çətinlik və acı hadisələr insanlar üçündür. Belə şeylərə qarşı səbr etmək və ümidi heç vaxt itirməmək lazımdır. Allah Quranda: “Allah səbr edənlərlədir”, – deyir (Bəqərə, 2/153).
İntihar etmək haram olduğu kimi bir şəxsin özünün öldürülməsini tələb etməsi və belə bir tələbi yerinə yetirmək də haramdır.
Bir insan xəstəlik və ağır yaralanma kimi bir səbəbə görə can üstə olduğu vaxt özündən əvvəl can verən şəxsin mirasçısı olur. Müsəlman olmayan bir insan ölüm ona gəlib çatmamış müsəlmanlığı qəbul edirsə, müsəlman olur. Günahkar bir insan ölüm ayağında tövbə etsə, tövbəsi qəbul olunur. Bu insanın haqq-hüququ tamamilə davam edir. Başqa sözlə, xəstə bir insanı bu cür öldürən adam edam cəzasına məhkum edilir.

Qeyd: Eftanaziya Yunan sözü olub hərfi mənası asan (yüngül) ölüm deməkdir.

İslam’a göre,insan Allah tarafından yaratılmıştır ve hayat ona Allah tarafından bahşedilmiştir. Bu sebeple insanın kendi canı üzerine karar verebilme hakkı yoktur, bu hak ancak Allah’ındır. Buradan hareketle İslam dininde hem intihar hem de ötanazi benzeri uygulamalar yasaktır, katl olarak görülür. Ancak kişi dayanılmaz acılar çekiyor ve tedavisinin kesin olarak yapılamayacağını biliyorsa ötanazi durumu söz konusu olabilir. Ayrıca, hayatın uzamasını sağlayacak her türlü uygulamanın uygulanması da gereklidir ve bu tip uygulamaların, durum müsaitken uygulanmaması yani bireyin ölüme terk edilmesi de yasaktır. Bu kurallar toplumsal yararlılığını kaybetmiş topluluklar için de geçerlidir ve toplumsal yararlılığını yitirmiş veya buna hiç sahip olamamış insanların öldürülmesi veya bakımsızlıktan ölüme terk edilmesi katl ile eşdeğerdir. İnsanın Allah’dan ölümü dilemesi de İslam’da hoş karşılanmayan bir davranıştır.

Yazilar [ saytindan goturulmushdur.