Damarlardakı gizli xƏbƏrçi nitrid oksid

DAMARLARDAKI GİZLİ XƏBƏRÇİ NİTRİD OKSİD

Bir çox insanın həyatı boyunca adını bir neçə dəfə eşitdiyi ancaq nə olduğunu tam olaraq bilmədiyi bu birləşim, insan həyatının davam etməsinə vəsilə olan çox əhəmiyyətli maddələrdən biridir.

Nitrid oksid (NO) nitrojenin oksidlənməsi ilə əldə edilən, rəngsiz, zəhərli bir qaz olaraq təyin olunur. Bir nitrojen ilə bir oksigen atomunun birləşiməsindən əmələ gələn bir molekuldur.

Son iyirmi ildə edilən sıx araşdırmalar, bu molekulun hüceyrələr arası xəbərləşmədə təməl bir vəzifə boynuna götürdüyünü ortaya çıxarmışdır. Nitrid oksid, insan bədənində təbii olaraq çıxarılan bir hormon, yəni kimyəvi bir xəbərçidir; sinir, dövran, müdafiə etmə, tənəffüs və artıma sistemlərinin həyati funksiyalarının təşkil edilməsində strateji bir rol oynayır. Nitrid oksidin çox əhəmiyyətli bir vəzifə boynuna götürdüyü yerlərdən biri də damarlarımızdır.

Mükəmməl molekul Nitrid oksid sayəsində, bədənin fərqli mühitlərə görə dəyişən ehtiyacları avtomatik olaraq təmin edilər. Qan damarlarının, idman edərkən genişləyərək artan qan ehtiyacını təmin etməsi və ya yaralanma sonrasında daralaraq qanamağı azaltması haqqında danışılan qüsursuz sistemin bir nəticəsidir.

Nitrid Oksidin damarlardakı vəzifəsi necə kəşf edildi?

1998-ci ildə Nobel Fizioloji və Tibb Mükafatını paylaşan üç elm adamı, qanda olan Nitrid oksid (NO) adlı molekulun damarda boşaldıcı bir təsiri olduğunu kəşf etmişlər.

Yaxşı, bu molekulun etdiyi təsir insana nə qazandırırdı?
Bu problemin cavabı çox qısa və dəqiq olmuşdur. Həyatda qalmaq. Çünki Nitrid oksid iki həyati orqanımız olan beynimiz və ürəyimizin işində təşkil edici rol oynayır. Bu təşkil edici rolunu, qanın damarlarda rahat bir şəkildə axmasını və bütün orqanlarımızda rahat bir şəkildə gəzməsini təmin edərək reallaşdırar. Beləcə qan axışını təşkil edib rahatlaşdırdığı üçün beyin qanaması və infarkt riski düşər.
Bu molekulun çıxarılması və funksional xüsusiyyətlərini qazanması, elmi dəlillərlə çürüdülmüş olan təkamül nəzəriyyəsini hələ müdafiə edə bilən bəzi Darvinist elm adamlarının iddia etdiyi kimi təsadüfən meydana gəlmədiyini, Uca Allahın yaradışının əsəri olduğunu sübut edən dəlillərdən yalnız birini meydana gətirir.

Əzələlər necə çalışır?
1. Xəbərdarlıq mesajçı və ya hormon, arteriya üzərində olan alıcılara bağlanar. Bu bağlanmanın ardından Nitrid oksid (NO) ortaya çıxar.

2. Endotel təbəqədəki NO molekulları düz əzələlərə doğru irəliləyər və burada guanil siklaz (GC) fermentini hərəkətə keçirərlər.

3. GC, guanozin trifosfatı (GTP) siklik guanozin monofosfata çevirər (cGMP).

4. cGMP, kalsium iyonlarının hüceyrədəki anbar sahələrinə getməsinə səbəb olar. Azaldılmış konsentrasiyalı kalsium iyonları (Ca++), axdın və miyozinin sürüşərək bir-birlərindən ayrılmalarını təmin edən hücresel reaksiyaları reallaşdırar.
5. Düz əzələ hüceyrələri boşalar.
6. Qan damarları genişlənər.
Nitrid oksid molekulunun sürəti, günümüzün internet texnologiyası ilə və ya "e-mail" yolu ilə ünsiyyət qərargahı xatırlatmaqdadır. Həqiqətən də Nitrid oksid, sanki elektronik məktub sistemi kimi hərəkət etməkdə; böyük bir sürətlə çox sayda mesajı yerlərinə çatdırmaqdadır.


Nitrid Oksid necə çıxarılar?

İnsan həyatı üçün həyati bir əhəmiyyət daşıyan Nitrid oksidin istehsal mərkəzi, endotel hüceyrəsidir. Adı L-arjinin olan bir amin turşusu, Nitrid oksid sintez fermenti, nikotinamid adenin dinükleotid fosfat, kalmodulin, oksigen, flavin mononükleotid, flavin adenin dinükleotid, tetrahidrobiyopterin… Bu sözlərin böyük bir əksəriyyətini həyatınızda ilk dəfə eşidə bilərsiniz. Ancaq endotel hüceyrəsi bu mikroskopik maddələri çox yaxşı tanıyar və bunları Nitrid oksid molekulunu çıxarmaq üçün istifadə edər.

Endotel hüceyrəsi, Nitrid oksid molekulunu çıxarmaq üçün hansı kimyəvi maddədən nə qədər istifadə etmək lazım olduğunu çox yaxşı bilir. Səhv və ya səhvli bir istehsal əsas mövzusu olmaz. Məsələn: Nitrid oksid (NO) yerinə güldürücü qaz olaraq bilinən nitröz oksid (N2O) çıxarmaz.

Nitrid oksid istehsalında çox həssas tarazlıqlar mövcuddur. Haqqında danışılan bu hüceyrələr həyatımızın hər anında istehsal üçün hazır vəziyyətdədir; ehtiyac baş göstərdiyində dərhal dövrəyə girərək istehsala başlayarlar.
Damarlarımızın dərinliklərindəki bu fövqəladə fabriklərin istənməyən zərərli yan məhsulları yoxdur. Qlobal istiləşmə, turşu yağışları, ətraf çirkliliyi kimi dünya gündəmindəki bir çox problemin kimyəvi tullantılardan qaynaqlandığı düşünülsə, endotel hüceyrələrinin nə qədər müvəffəqiyyətli bir istehsal təsisi olduğu daha yaxşı aydın olar. Çünki Nitrid oksid molekulları 10 saniyə kimi qısa bir müddət içində vəzifələrini tamamlayaraq "parçalanarlar". Beləcə bədəndə yığılaraq zərərli yan təsirlər/təsir edər meydana gətirməzlər. Bütün bunlar bu mənanı verər ki, endotel hüceyrələri kimyəvi məmulların istehsalında, ola biləcək ən ideal üsulu istifadə edərlər.

Endotel hüceyrələri lazım olandan az xəbərçi çıxarsaydı damarlarımız daralar, qan təzyiqimiz sürətlə yüksələr, bu da infarktına gətirib çıxarardı. Çox istehsal etməsi vəziyyətindədirsə, damarlarımız həddindən artıq genişləyər, qan təzyiqimiz düşər, bu da şok vəziyyətinə səbəb olardı. Ancaq Uca Allahın ilhamı ilə hərəkət edən endotel hüceyrələri, ölümümüzə niyə/səbəb ola biləcək belə nisbət səhvlərini heç bir zaman etməzlər. Uca Allah Quranda hər şeyi müəyyən bir ölçü ilə yaratdığını belə bildirər:

"… Allah, hər şey üçün bir ölçü etmişdir." (Talaq Surəsi, 3)

Nitrid Oksid səviyyəsi bədəndə necə artırılar?
 Doymuş yağ istehlakı azaldaraq
 Nizamlı olaraq idman edərək
 Sağlam bəslənərək. Bunun üçün qırmızı ət istehlakını azaltmaq, bol tərəvəz və meyvə yemək, zülal ehtiyacını xüsusilə soya paxlası və həftədə bir balıq yeyərək qarşılamaq olduqca əhəmiyyətlidir.
 Nitrid oksid istehsalı üçün ayrıca antioksidan alınaraq. Xüsusilə C və E vitamini almalıdır. Çünki antioksidanlar bədəndəki Nitrid oksidi qoruyur.

Nitrid Oksid damarları necə boşaldar?
Damarın boşalması üçün əvvəlcə qanda olan bəzi xəbərdarlıq mesajçı hormonlar dövrəyə girərlər. Bunlar damar pərdəsindəki alıcılara bağlanaraq bu əməliyyatı başladarlar. Bunu ilk domino daşının düşməsi ilə digər bütün daşların bir-birini təsir edərək sıra ilə düşməsinə bənzədə bilərik.

İlk daş hərəkətə keçdikdən, yəni qandakı xəbərdarlıq mesajçı hormon damar pərdəsindəki alıcılara bağlandıqdan dərhal sonra hüceyrə pərdəsi sanki nə etməsi lazım olduğunu "anlar" və Nitrid oksid çıxarmağa başlar.

Çıxarıldıqları anda nə etmələri lazım olduğunu "bilən" Nitrid oksid molekullarından bəziləri sürətlə damar düz əzələ hüceyrələrinə gəlirlər. Burada hüceyrəyə girərək GTP adlı fermentlə birləşərlər. Bu, ikinci mərhələdir. Ancaq damarın boşalması üçün bir sonrakı mərhələyə keçilməsi lazımdır.

Nitrid oksid GTP ilə birləşdikdən sonra cGMP adlı bir başqa ferment çıxarılmağa başlanar. Əlbəttə çıxarılan bu yeni maddənin də bu zəncirdə bir vəzifəsi vardır və bunu reallaşdırmaq üçün miyozine gedərək, onu hərəkətə keçirər.

Miyozin, əzələ hüceyrələrinin sıxılıb boşalması üçün lazımlı olan bir faktordur. Artıq son mərhələyə gəlinmişdir. Miyozinin də hərəkətə keçməsi ilə son daş da düşər və əzələ hüceyrələri boşalar.

Damarın boşalması əməliyyatını ola bildiyincə asanlaşdıraraq izah etsək, fermentlərin fəaliyyətləri nəticəsində əzələ hüceyrələri içində kalsium konsentrasiyası azalar. Bu da, liflərin ayrılmasına və əzələ hüceyrələrinin boşalmasına gətirib çıxarar. Beləcə damarlar genişlənər. Qısacası damarlarımızdakı təzyiqin təşkil edilməsində Nitrid oksid molekulunun daşıdığı xəbərlərin həyati əhəmiyyəti vardır.

Damarların Gərginliyini Təşkil edən Şüur Uca Rəbbimizə Aiddir

Damarın divar gərginliyini təşkil edən Nitrid oksidin, bu kompleks işləyişi tək başına reallaşdırması mümkün deyil. Nitrid oksid damar divarının boşaldılmasında bir vasitəçi olaraq vəzifə yerinə yetirər. Bu boşaldılma hadisəsi bir silsilə zəncirləmə əməliyyatın reallaşması ilə ortaya çıxar. İndi bu mərhələlərin bütününü qısaca maddələr halında araşdıraq:

 Diqqət yetirilsə bu əməliyyatda rol alan hormon və hüceyrələr sanki şüurlu bir şəkildə hərəkət edirlər.
 Qandakı xəbərdarlıq mesajçı hormonlar, damar pərdəsində özləri üçün uyğun olan yerə gedərək, o bölgəyə təsir edər və bu müddəti başladarlar.
 Bundan sonrakı əməliyyatlarda da eyni şüur müşahidə edilməkdədir. Hər xəbərdarlıq, qapqaranlıq insan bədəninin içində əsla yolunu çaşmadan, həmişə doğru yerə çatdırılaraq müvəffəqiyyətli bir nəticə əldə edilər.
Hüceyrələr, hormonlar və molekulların bu sanki şüurlu hərəkətləri necə reallaşmaqdadır?

Necə olar ki, hərəkətə keçmələri lazım olan zamanı ya da dayanmaları lazım olan zamanı saniyəsinə qədər bilərlər?

Çıxarılar çıxarılmaz, sanki bir yerdən əmr alirmüş kimi, mesajlarını doğru ünvanlara tam zamanında əskiksiz olaraq necə çatdıra bilirlər?

Bu şüur özlərinə aid ola bilərmi? Əlbəttə ola bilməz. Bir hüceyrənin nə vaxt, nə çıxaracağını ona bildirən, hormonun və ya molekulun doğru ünvana gedə bilməsi üçün onlara yolu göstərən, ünvanın doğru olduğunu təsdiqləyən, qısaca bütün bunları istiqamətləndirən bir ağla və şüura ehtiyac vardır. Bu sonsuz ağıl, hüceyrəni, hormonları, molekulları yaradan, nə şəkildə hərəkət etmələri lazım olduğunu onlara ilham edən Allaha aiddir. Hər şeyi qüsursuzca var edən Allah, bu xüsusi molekulu da saysız yaradılış dəlillərindən bir dənəsi olaraq var etmişdir. Quranda Allahın hər şeyə hakim olduğu bu şəkildə bildirir

Mən özümün və sizin Rəbbiniz olan Allaha təvəkkül etdim. Yer üzündə elə bir canlı yoxdur ki, onun ixtiyarı (Allahın) əlində olmasın. Həqiqətən, Rəbbim düz yoldadır! (Hud surəsi, 56)

Nitrid Oksid Təkamül nəzəriyyəsini tək başına yalanlayır

Yer üzü, kainat ya da insan bədəni bir az dərininə araşdırıldığında, təkamül nəzəriyyəsinin nə qədər böyük bir yanılma olduğu rahatlıqla aydın ola bilər. Qandakı molekullardan yalnız biri olan Nitrid oksid belə elə detallı və ağılla hərəkət edər ki, bunların təsadüflərlə meydana gəlməsi qeyri-mümkündür.

Bu vəziyyətdə belə bir sual soruşula bilər: Təsadüflər, necə olur ki, qan içində Nitrid oksidi "xüsusi bir istehsalla" inkişaf etdirə bilmişlər? Damarlara boşaldıcı təsiri verən hormonlara, hüceyrələrə və fermentlərə tək-tək vəzifələr paylayan, onlar üçün müəyyən bir yol təyin edən, görəsən hansı təsadüfdür? Bu təsadüflərin bütününün mexanizmə faydalı bir şeylər əlavə etmiş olması lazımdır, çünki səhvsiz və mükəmməl bir sistem meydana gəlsə belə, yalnız tək bir səhv müdaxilə, sistemi tamamilə ortadan qaldırmağa çatacaq. Yaxşı bu vəziyyətdə tamamilə şüurlu reallaşan bu hadisələrə "təsadüf" deyilməsi mümkün olarmı? Bu halda sistemin hər parçasında, hər detalında görünən bir şüur vardır. Elm adamları, bu mövzunun detallarını hələ bir neçə il əvvəl kəşf edə bilmişlər. Bu mükəmməl sistemi, bu sistem içindəki ən kiçik detalına qədər hər şeyi yaradan, üstün, sonsuz güc sahibi olan Uca Allahdır

Göyləri və yeri icad edən (yoxdan yaradan) Odur. Bir işin yaranmasını istədiyi zaman, ona (o işə) yalnız: “Ol !” –deyər, o da (fövrən) olar. (Bəqərə surəsi, 117)
(məqalə harun yahya)