İsrail Cavad şeirləri (dördlüklər)

Hardasan gəncliyim, hardasan, bir din,
Mən səni qovdummu, yoxsa itirdim.
Səni dost bilirdim çətində, darda
Sən də getdin əldən nə zaman, harda.

1965

***

Güvənmə tanışa, güvənmə dosta,
Biri şöhrət istər, biri pulunu.
Biri xoş məclisdə satar bir tosta
Biri söz üstündə kəsər yolunu.

07.03.65

***

Şairlik eyləmək deyil məqsədim,
Alim olmağa da tələsmirəm mən.
Bilin, birdir arzum, birdir amalım,
İstərəm yaxşı adam çağrılsın adım.

21.05.65


***

Dolanma başına hər nanəcibin,
Insanabənzərdə həya, ar olmaz.
Axtarma hər kəsdə kişilik, mərdlik
Hər papaq qoyanda etibar olmaz.

Gözəlin gözüylə gözələ baxma,
Yandırıb yaxar o qəlbini sənin.
Hər gözəl görəndə sulartək axma
Bir olsun amalın, əqidən sənin.

05.11.74

***
Uşaqlıq vaxtında, kiçik çağımda
Sadəlik cövhəri qanıma düşdü,
Əl açdım dostlara yetgin çağımda
Qırıldı qollarım yanıma düşdü.

04.07.75 3

***

Lənətə gələsən səni a stol!
Nə tez dəyişirsən sən adamları.
Dünən hörmət ilə salam verənlər
Arxana keçəntək saymır dostları.

04.07.75

***
Sözdə dostam, deyib üzə güləni
Yoxla sən həyatda işlə, əməllə,
Bina ucalıqla heç fəxr etməsin
Ömrü uzun olar möhkəm təməllə.

30.03.76

***

Nanəcib, naxələf, pis adamları
Özgə kədərinə əl çalan gördüm,
Alçala-alçala ucalanları
Yüksələ-yüksələ alçalan gördüm.

26.10.77

***
On naz edən çıxsa əgər qarşına
Qurban eylə bir gözünə gözəlin,
İlahidən yüz can olsa bədəndə
Mən verərəm tək özünə gözəlin.

17.07.79

***

Naxələf dostlara sən ağız açma,
Yaralar səni quru söz ilə.
Qadınlar görəndə kənara qaçma,
Qadına bənzərdən özünü gözlə.

10.10.79

***

Vəzifə başında olanda insan,
Qardaşa, bacıya çevrilir insan.
Stolun dalından ayrılan kimi
Zəhərə, zəqquma çevrilir insan.

12.10.79

***
4
Kişi kişi olsa tutduğu işdə
Onun dostlarının böyük naxşıdır.
Göstərə bilməsə əgər kişilik,
Bostan müqəvvası ondan yaxşıdır.

25.10.79

***

Elə yaşamalı, elə etməli
Vaxtsız, lalə kimi solmasın insan,
Çəkidən yüngül olsa eybi yox,
Ağıldan yüngül olmasın insan.

29.10.79

***
Qarğa hey atılıb düşdü bütün gün
Heç nə bəyənmədi, ləzzət axtardı,
Bir də ayılaraq gördü batır gün
Yemək də tapmadı, gecə ac qaldı.

31.10.79

***

Birinin gözündə çiçəklənirkən
Birinin gözündə solursan, dünya.
Pərəstiş verdikcə böyüyə ləzzət
Qozbel yaltaqlarla dolursan, dünya.

20.11.79

***
İstəsən çatasan yüksək rütbəyə
Yaltaqlıq öyrən sən, yaltaqlıq, dostum.
Böyüklər bu işi adət ediblər,
Bu artıq sayılmır qəbahət, dostum.

20.11.79
***
Bax oğluna, qızına
Qiymət ver sən ocağa.
Çox atanı qoyubdur
Pis övladlar bucağa.

13.12.79
***
Bu gün oğlum mənə hədiyyə alıb
Elə bilirəm ki, quşam, uçuram.
Bu kiçik hədiyyə ovcumda qalıb
Elə bilirəm ki, bir dağ qucuram.

23.02.80
5
***

Qadın dostluğuna çox bel bağlama
Qırılar bu dostluq puç ağac kimi,
Yıxılıb duranda sən gəl ağlama,
Yıxılanda yıxıl şah ağac kimi.

25.02.80

***

Getdiyin yolunda əgər büdrəsən,
Təqsir nə kəsəkdə, nə də daşdadır.
Çalış insan kimi ömür sürəsən
İnsanlıq nə bığda, nə göz-qaşdadır.

06.03.80

***

Adamlar dəyişir zəmanə kimi
Vəzifən var isə yada salırlar,
Kasıbın gül kimi saf qızı qalır
Varlının qayıtmış qızın alırlar.

05.06.80

***

Qaldırma başını əfi ilantək
Tutar qəfil güllə öldürər səni,
Xalqın tanıyarsa səni biləntək
Ağlatmaz, həmişə güldürər səni.

17.08.80
***
İnsafsızmış bu dünyada adamlar,
Rəngin ilə ad veriblər sənə də.
Qaratoyuq, vahid Vətən seçmisən
Nə bilsinlər nələr vardır sinəndə.

22.08.83
***
Heç vaxt görəmməzsən üz-üzə gülü
Gülün də güllərdən zəhləsi gedir.
İsrail məftundur incə ülfətə,
Üzü dönüklərdən zəhləsi gedir.

27.12.87

***

Hərdən bir baxmasan sən öz bağına
Bağbanın olsa da bağdan bağ olmaz.
Duymasa nəfəsin doğma elinin
Çaylar da quruyar, dağdan dağ olmaz.

08.10.88

***

Götürmə uşağa çox bel bağlama,
Oğraşın balası oğraş olacaq.
Yedirib, içirib bəsləsən d? s?n
Axırda gözlərin yaşla dolacaq.

17.10.88

***

Axtarma cibimi, axtarma dostum,
Şeirlər çıxacaq, bil, pul yerinə.
Dünya dəyişibdir, qınamaq olmur
Qızlar hücum çəkir hey dul yerinə.

05.1.88

***

Yerdən güc almazsa əkdiyin zəmin
Kök atar, boy verər sünbülə gəlməz.
Nə qədər desən ki, dildə deyirəm
Ürəkdə olmasa söz dilə gəlməz.

10.06.89
***
Gözləmə çoxundan eyni hörməti
Hörmətlər sözlə də, güllə də vardır,
Etibar eyləmə dövlət işinə
Bu işdə tərif də, güllə də vardır.

27.12.89

***
Gözüm toxdur stolundan dünyanın
Çün, nəşəsi azdır onun qəmindən.
Okuz səsi xoş gəlməyir qulağa
Çünki, zili çoxdur onun bəmindən.

31.07.90

***

Bir dəfə böldülər ikiyə bizi
Çoxu orda qaldı, azı bu yanda,
Bu azı bölürlər indi beş yerə
Qiym? t?k q?zd?r?b qaynar qazanda.

16.02.92
7
***

Həyatda için boş gördüm həmişə
Bədən yekə, səsi yorğun olanın,
Bəzəsən məxmərlə, ya da gümüşlə
Dəyişməz xisləti yenə tulanın.

16.01.93

***

Çox aldanma oyununa təlxəyin
Sözlə ağuşuna alacaq səni,
Ayağın büdrəyən anda görərsən
Əfi ilan kimi çalacaq səni.

27.07.93

***

Keçmişinə sapand ilə daş atsan
Gələcək gülləyə tutacaq səni,
Özgəyə bir kiçik gölməçə qazsan
Dərya birdən-birə udacaq səni.

09.08.93

***

Hər yetənə söyləmə sən sirrini
Dilə nə var, cəfa çəkən baş olur,
İş yerində meyl eyləmə qadına
Gizli qalmır, tez hamıya faş olur.

28.08.93

***
Vəkillərim yeni söztək çox deyir,
Aşkarlamaq, dəstəkləmək, legitim,
Xalq demədən mən də bəyəm, bəy, deyir
O dünənki cinayətkar, lüt yerim.

28.08.93
***
Təmənnasız iş görürəm söyləsən
Bil ki, bu sözün də təmənnası var,
Tuşlansa barmağın hər hansı səmtə
Bunun özünün də bir mənası var.

02.04.94
***
Kiminki dünyada nəfisi toxdur,
Onun başqasıyla bir işi yoxdur.
Əgər aramızı vuran olmasa,
Kefinə toxunmaz heç kim heç kimin.

1995
***
Xisləti işdir kişinin, dostum,
Baxıb əməlinə qiymət ver ona.
Dəyişkən adama inanma dostum,
Əxlaqsız qadınlar girər min dona.

1995
***
Dünən hörmət ilə adı çəkilən
Bu gün siyahıdan silindi, getdi.
Hərəyə sən nə cür baxırsansa, bax
Hər kəsin öz yeri bilindi, getdi.

1995
***
Xoruz toyuq ilə söhbətləşəndə
Lağ edir toyuğa beçə bu yandan,
Nankor cavan qocalara lağ edir
Allah bilir, kim tez köçə dünyadan.

2001
***
Can sağlam olmasa bil ki, ey cavan,
Lazım deyil sənə o çatma qaşlar.
Heç nə olmaz deyib arxayın olan
Tez getmiş dünyadan neçə min başlar.

2001***
Cavanlar sevərkən dona girirlər,
Odur ki, tanımır doğrunu, düzü,
Yüksək ehtirasdan, sevincdən onlar
Çox vaxt səhv salırlar gecə-gündüzü.

2001
Bacarmayan bir işi
Əl - ayağa dolaşmaz.
Ya kişi ol, ya qadın
Xonsalıqla iş açmaz.
18.06.02