MEMMED EMIN RESULZADE

[

28 may 1918 ci ilde qurulan Azerbaycan Demokratik Cumhuriyyetinin banisi

31 yanvar 1884-cü ilde Bakının Novxanı kendinde dünyaya göz açmışdır. İlk tehsilini 2-ci «Müselmani ve rus» mektebinde almışdı. Şer ve meqaleleri ile o dövrün tanınmış qezet ve jurnallarından «İrşad», «Tereqqi», «Füyuzat» ve b. metbuat orqanlarında feal çıxış edirdi. Genc yaşlarından inqilabi herekata qoşulmuş, Settarxanın rehberliyi ile İran monarxiyasını silkeleyen milli-azadlıq mübarizesine reğbet beslemiş, bu herekatın fedaileri ile görüşmüşdür. O, 1910-cu ilde İran Demokratik partiyasının özülünü qoyanlardan biridir. 1911-ci ilde Bakıda Tağı Nağı oğlu, Mehemmed Emin Resulzade ve Abbas Kazımzadenin qurduğu «Türk edemi-merkeziyyet Müsavat» firqesinin tezlikle üzvü olur ve
onun liderlerinden birine çevrilir. M. E. Resulzade 1917-ci ilin oktyabr ayında Müsavatın Bakıda keçirilen 1-ci qurultayında partiyanın MK-nın sedri seçilir. Ondan evvel ise Rusiya Dövlet Dumasının deputatı vesiqesini daşıyırdı. Zaqafqaziya Seymi 26 May 1918-ci ilde Gürcüstanın özünü müsteqil elan etmesi ile parçalandı. Seymin Azerbaycan nümayendeleri mayın 28-de Tiflisde keçirilen iclaslarında Azerbaycan Xalq Cumhuriyyetinin istiqlal beyannamesini elan etmekle yanaşı M.E.Resulzadeni Milli Şuranın sedri seçdiler. Iki il sonra 1920-ci ilin 27 aprelinde Azerbaycan Cumhuriyyeti Meclisi-Mebusanın fövqelade iclasında ses çoxluğu ile 7 bendlik qerar esasında hakimiyyet dinc yolla kommunistlere tehvil verildi. Az sonra repressiyalar başlamış yalnız B.İ.Stalinin bu işe müdaxilesinden
sonra azad edilmişdir. Bir müddet Moskvada işlese de 1922-ci ilden Mehemmed Emin beyin taleyinin mühaciret dövrü başlayır. Türkiyede ve Almaniyada yaşadığı illerde «esrimıziın Seyavuşu», «İstiqlal mefkuresi ve genclik», «Çağdaş Azerbaycan edebiyyatı», «Çağdaş Azerbaycan tarixi» ve s. eserlerin müellifidir.
Azerbaycan xalqının vetenperver oğlu görkemli, siyasi xadimi Mehemmed Emin Resulzade 1955-ci il Martın 6-da Ankarada şeker xesteliyinin uzun müddetli ezabları içerisinde 3 defe AZERBAYCAN! AZERBAYCAN! AZERBAYCAN! deyerek gözlerini ebedi yummuşdur.