C VİTAMİNİ

Maral, fil və ya meymunların niyə infarkt keçirmədiyini heç düşündünüzmü? Ya da bunu bilirdinizmi? Cavabı çox sadədir: Çünki onlar, öz C vitaminlərini öz bədənlərində istehsal edə bilir və əsas qida mənbələri olan otlar və meyvələr folik turşusu (Folat-polisin, C19H19N7O6: B grupundan bir vitamindir) baxımından çox zəngindir. Bu vitamin həblərini qəbul edən hər nəfərdə qəlb damar xəstəlikləri sürətlə azalmaqdadır.

Damarların daxili divarını örtən təbəqədə zamanla zədə və xəsarət meydana gəlir. Orqanizm bu dəlikləri bərpa etmək üçün LDL xolestrol (yəni bədxassəli xolestrol) kimi və lipoprotein kimi bəzi yağ molekullarını zədəli bölgəyə göndərir. Bu təbii gips vəzifəsini yerinə yetirir, ancaq keçdikcə qalınlaşan kirəc təbəqəsi, damarların elastiliyini itirməsinə və daralmasına səbəb olur. Bir gün qan laxtası gəlib bu damarı tutduqda isə qidalanan sahə qansız qalır, oksigen ala bilmir və bu da toxumaların ölümünə gətirib çıxarır.

Bəs niyə damar divarında xəsarət meydana gəlir? Çünki damar divarı, protein və C vitamini çatışmazlığından vaxt keçdikcə sabit bir sürətlə nazikləşməyə başlayır. C vitamini, damar divarını, bağ toxumasını gücləndirən kollageni (hərəkət sisteminin quruluşunu, xüsusilə də sümük, qığırdaq, lif və oynaqlarında yerləşən protein) hazırlaması üçün oyandırır. Bir də qan damarlarının divar quruluşunda lizin və prolin adında iki vacib protein birləşməsi mövcuddur. Əgər orqanizmdə bu iki maddə və C vitamini lazımi miqdarda deyilsə əzələ toxumasının hüceyrələri, eyni pis tikilmiş tikintilərdəki kimi ikinci növ kərpicdən istifadə olunur. Keyfiyyət əskikliyini aradan qaldırmaq üçün də lazım olandan çox istehsalat getdikcə isə damarın diametri azalır, buraya qandakı yağ molekulları çökdükdə də problem daha da ağırlaşır.

Bunun üçün də C vitamini insan üçün ən lazımlı qidalardan biridir