Fizika Allahı öyrənir

• [
  
  [

• Fizika Allahı öyrənir

"Allah and The New Physics" (Allah və Yeni Fizika) adlı kitabında, yaradılışın təməl suallarına enən fizikaçı prof. Dr. Paul Davies, "Mənə elə gəlir ki" deyir, "təməl fizika insana və insanın varlığına yeni yanaşmalar gətirir. Varlığın təməl sualları-Kainat niyə başladı və necə sona çatacaq ? Maddə nədir ? Həyat nədir ? Şüur nədir ?Əslində yeni suallar deyil. Yeni olan, artıq bütün bu suallara cavab tapmanın eşiyində olmamız. Bu eşiyə, fizikada son zamanlarda yaşanan çaşdırıcı inkişaflarla vardıq."

Kitabın hər səhifəsində Davies, "Kainatın səbəbi nədir ? Kainat niyə bu halıyla vardır ?" sualının dərinliyiylə baş-başa. "Səhv ya da doğru, elmin artıq bir zamanlar yalnız dinin özünə məsələ əldə etdiyi sualları soruşur olması" ona görə, "yeni fizika baxımından ümid verici inkişaflara işarə edir."

Paul Davies, kainatın təsadüfən, boşu boşuna, məqsədsizcə var olduğuna inanmır. "Kainatı doğuran bütün qanunlar son dərəcə incə bir nizamın nəticəsidirlər"deyir Superforcesində.

Yazar, daha sonrakı sətirlərdə bunları söyləyir:

"Hər hadisənin bir səbəbi olmalıdır. Səbəblər zəncirini düşünəcək olsaq, sonsuz bir zəncir təsəvvür edə bilmərik. Hər şeyin bir ilk səbəbi olmalıdır. İşdə bu ilk səbəb Allahdır."

"Bu səbəbdən, kainatın varlığına istiqamətli hər şərh, fizika sonrası ya da təbiət üstü bir şeyə söykənməlidir. Yəni Allaha. Kainat bu halıyla vardır, çünki Allah elə iradə etmişdir."Daviesin ifadə etdiyi üzrə: "Tərifi zərurəti yalnız fiziki varlıq aləmi ilə maraqlanan elm, bu aləm içində bir şeyi, başqa bir şeylə rahatlıqla açıqlaya bilər amma kainatın bütünü ancaq 'yoxluqdan başlayaraq açıqlamaq məcburiyyətindədir."

''Yoxluqdan, yəni 'sıx var edilişindən, yaradılışdan başlayaraq, bu səbəbdən yoxu var edən Yaradandan''

Davies, "Çağımızın ən əhəmiyyətli kəşfi, yaşadığımız kainatın əzəldən bəri var olmadığı gerçəyidir" deyər və öz sualını cavablandırar: "Bu səbəbdən elm, 'Kainatın necə var olduğu? Niyə belə, bu halıyla yaradıldığı ?' kimi, bu zamana qədər qarşılaşmadığı nəhəng suallarla üz-üzə gəldi. Əsrlərcə insanlıq yoxluqdan heç bir şey meydana gəlməz sanmışdı. Amma bu gün hər şeyin bir heçlikdən meydana gəldiyini bilirik. Big Bang, yalnız ilahi bir nəticə, səbəb-nəticə zəncirinin işləmədiyi bir hadisə olaraq aydın ola bilər."

'Səbəb-nəticə zəncirinin işləmədiyi bir hadisə.' Robert Jastrow, bu nöqtə üzərində dayanıb bu hökmə çatar: "Bu halıyla düsturuna tərs düşür, uyğunlaşmır və indi, ən böyük nəticə olan kainatın doğuşu, elmin bu düsturunu pozur, çürüdür." Daviesin əlavəsiylə, "Əsrlik 'Heç nədən bir şey yaratılamaz' inancı da yıxılmışdır."

Bəli, Big Bang ilə maddənin əzəli olduğu fikri yıxılmış; 'meydana gəl' yerini 'yaradılışa buraxmış, xüsusilə 19. əsrdə tərk edilən Allah inancına təkrar dönülmüşdür. Bu nöqtədə, Big Bangın, materializmin bağrında açdığı çatı, kvant mekaniği tamamilə genişlədər.
"Kainat başlanğıcda yaradılmış və daha sonra yaradılış hadisəsi dayanmış deyil; hər an davam edən bir yaradılış hadisəsi vardır."

Bu hökmünü, bu sözlərlə bir daha dilə gətirir Davies: "Bu bir gerçək ki kainat var, kimsə inkar edə bilməz" deyir. "Və bu kainatın bir şərhi olmalı. O da Allahdır. Qüdrətiylə hər an hər şeyi dəstək olan Allah."

Paul Daviesə görə, "Əgər Allahı tapacağıqsa, bu ancaq kainatda kəşf etdiyimiz şeylər yoluyla olmalı; kəşf edə bilmədiyi şeylər yoluyla deyil." Belə bildiyimiz qədəri ilə, kainat Allahın varlığını, qüdrətini, elmini... gözlər önünə sərir onsuz da "Bir Allahı tanımaq, həddsiz ilahları anlamaqdan çox çox asandır."

Bir-birindən zərif və mənalı cümlələrlə, oxucuyla birlikdə bu sualları da özünə soruşur: "Kainatın bir yaradıcısı varsa, bu yaradıcının yalnız 'maddəni yaradıb, 'zamanı 'yaratmaması' düşünülə bilərmi?"

Bu mövzuda bir din adamı olan St. Anselmin aşağıdakı bu sözünü də kitaba köçürür:

"Allah nə dünən nə bu gün, nə də sabah mövcuddur.
O hər vaxt vardır. Üstəlik də zamanın tamamilə xaricində və kənarındadır."

Paul Davies davamla: "Onsuz da Allahı 'zamanın içində və ona asılı olaraq düşünsək; Onun yaradıcılığı və böyüklüyünə kölgə salarıq. Əsasən maddəni, zamandan ayıra bilmədiyimizə görə, maddənin yaradıcısı olmalıdır" deyir.

Paul Davies, kitabının sondan bir əvvəlki hissəsində 'Kainatın Sonunu' (Qiyaməti) işləyir. Bu dramatik səhnənin, bir elm adamının dilindən, bir-birindən dəhşətli lakin nəfs təsvirlərlə göstərilmiş son pərdəsini izah edir.

Kainatın ölümü, önümüzdəki mikrosansasıya içində ola bilər deyən yazar, eynilə yaradılış (Big-Bang) kimi, 'sonun' da 'mukadder' olduğunu ifadə edir. Kosmosun, zamanın, maddənin, necə birdən-birə ortaya çıxdığını düşünsək, eyni hadisənin tərsini də düşünməliyik. Düşünmədən də kənar, bu gün çox sayda fizikaçı, qiyamətin, kainatın sonunu təmsil etdiyi fikirində birləşirlər.

Hər şey, hər şeylə bağlıdır.

Kainatın yaradılmışdır. Kainat, yəni hər şey, hər an yaradılar və hər şey, hər şeylə bağlı olaraq yaradılar.

Bu son nöqtəyə, 'God and The New Physicsində (Allah və Yeni Fizika) belə paraqraf açar Davies:

"Kainatın təməlini təşkil edən atomlara bərk bir varlıq vermədən əvvəl, kainatın bütününə ehtiyac duyarıq. Hansı əvvəl gəlir ? Atommu, kainatmı? Cavab, heç biri. Kiçik-böyük, sadə-kompleks hər şey, qarşılıqlı bir-birinə möhtac və bir gerçəyin ayrılmaz bir parçasıdır. Biri birisiz olmaz. Kainat, təməlində dərin bir-birlik, yekparelik saxlayar. İşdə bu yekparelik, bizə hər şey olmadan, heç bir şeyin ola bilməyəcəyini söyləyər."

• "Hər şey
  Uzaq ya da yaxın
  Bir-birinə bağlanmış
  Gizlicə, ölümsüz bir 'əl' tərəfindən
  Tək bir çiçəyi belə qopara bilməzsən
  Bir ulduzu yerindən oynatmadan."
  Francis Thompson

Bu günün fizikası artıq yalnız 'kaldıraç qanunlarını' izah etməkdən kənar, maddənin içinə girib, orada 'mənanı tapmaq istəyir və molekuldan atom səviyyəsinə; atomdan nüvəyə, nüvədən protona və nəhayət protondan antiprotona... qədər uzanan geniş bir çərçivənin mənasını və bu mənanın şərhini anlamaq məcburiyyətində.