Bakara Suresi 43. Ayetin Işığında, Bazı Gerçekleri Gelin Birlikte Sorgulayalım.

Bu makalemin konusu, Bakara suresi 43. Ayet olacak. Bu ayetinde Rabbimiz, bizleri çok önemli bir konuda uyarıyor ve ikaz ediyor. Ama bizler, geleneksel İslam anlayışının öğretisiyle yani rivayetler ışığında Kur’an ayetlerine baktığımızdan, büyük yanlışlar yapıyoruz. Yanlışlarımızda ısrar ederek araştırmazsak, gerçeklerle buluşamadığımız için hatamızı düzeltmemiz de hiç mümkün olmayacaktır. Konumuz olan ayeti özellikle iki farklı tercümeden yazmak istiyorum. Lütfen biraz zaman ayırıp sabırla, makalemin sonuna kadar okuyunuz.

“NAMAZI KILIN, ZEKÂTI VERİN, RÜKÛ EDENLERLE BERABER RÜKÛ EDİN.” (Bakara 43)

“SALÂTI İKAME EDİN, ZEKÂTI VERİN. VE RUKÛ EDENLERLE BİRLİKTE RUKÛ EDİN.” (Bakara 43)

İlk tercümede ayette geçen SALAT kelimesinin Kur’an’da çok geniş ve bir o kadarda önemli anlamları vardır ama her nedense Allah’ın çok geniş anlamda, bu ayette yaptığı uyarıyı, bizler yalnız namaza indirgeyerek yazdığımız için, inanın ayeti doğru anlamadığımız gibi, çok şeyler kaybediyoruz. İkinci yazdığım tercümede ise ayette geçen SALAT kelimesini özellikle yazmış ki, ayetin geniş anlamını daraltmasın bütünüyle doğru bir şekilde anlaşılsın. Gelin bu ayette geçen SALAT kelimesiyle Rabbimiz, bizleri ne amaçla uyarıyor onu doğru anlamaya çalışalım. İman ettiğini söyleyen kullarına Allah, Salat edin diyor. Peki, bu salattan bizler ne anlamalıyız, farsça deyimiyle yalnız namaz mı? Elbette kesinlikle hayır. Böyle anlayarak, salat emrini özünden uzaklaştırarak hayatımıza geçirdik. Namazında içini boşaltıp, Kur’an dışı bilgilerle doldurup, adeta RİTÜEL haline dönüştürdük. Ritüel tekrarlanan, aynı şekilde belirlenmiş eylem anlamına gelir ki, bunu Allah’ın emrettiği SALAT ile aynı tutmamız asla doğru değildir. Ritüeli bilinçsiz yaparsın ama salat/namaz asla bilinçsiz değil, tam tersine her şeyinle Allah’a bilinçli olarak teslim olursun.

Ayeti anlamaya devam edelim. Salat edin, ya da salatı bir bütün olarak yerine getirin, ikame edin hükmünden ne anlamalıyız? Aslında devamında ki iki cümle, bunu açıklıyor. Salat namazın dışında, Müslümanların birbirine destek olması yani, yardım etmesi, anlamına geldiği gibi, Allah’ın tek İlah olduğu bilinciyle şirk siz, her konuda yalnız Allah’ı muhatap alıp ondan yardım dilemek ona dua etmek, yalnız ona kulluk ederek ondan şefaat istemek anlamlarına da gelir. Onun için salat edin hükmünden sonra Allah, zekât verin yani çevrenize destek olun yardım edin, rükû edenlerle birlikte sizde rükû edin diyerek te söylediğim gibi, yalnız Allah’a onun hükümlerine boyun eğin, ona bağlığınızı gösterin, ondan başka kendinize şefaatçi yardımcı Veli edinmeyin anlamında uyarıda bulunuyor. Özet olarak şunu söyleyebiliriz. SALÂTI YERİNE GETİRİN, ZEKÂTI VERİN, RÜKÛ EDENLERLE RÜKÛ EDİN İFADESİ, ŞİRKSİZ BİR ŞEKİLDE ARINMIŞ OLARAK, YALNIZ ALLAH’A YÖNELMEYİ ONA KULLUK ETMEYİ İFADE EDER.

Bazı arkadaşlarım bu ve benzeri ayetleri örnek verip, bakın Allah ayetini SOMUT değil SOYUT olarak hükmünü vermiş. Namaz kıl, zekât ver demiş ama açıklamamış, detayını nasıl hayatımıza geçireceğimizi, Resulünün tatbikine bırakmış diye anlatırlar. Bunun kabul edilmesi asla mümkün değildir. Hatta bir arkadaşımız yazıma, bu konuyla ilgili bakın nasıl cevap vermiş. “Yahu Allah namazlarınızı dosdoğru kılın diye ayet gönderiyor ama namazı tarif etmiyor. Tarifi olmadığı gibi kaç rekât olduğu belli değil. Kaç vakit olduğu bile belli değil. Buhari ve Müslüm'e mecbursun. Dosdoğru kılın dediğine göre demek ki şekli şemali çok önemli ama şeklini belirtmezsen, Buhari’nin de kucağına düşersin Müslüm’ün de.” Bu sözlere verecek cevap inanın bulamıyorum, çünkü şirkin uç noktasına üzücü bir örnek. Kur’an ile buluşamayan ancak, böyle sözler söyler.

Rabbimiz biz ayetlerimizi nice örneklerle açıkladık ki hiç kimseye muhtaç olmayasınız diyorsa, lütfen mezheplerin dine yaptığı ilaveleri Kur’an’da göremediğimiz de, böyle yanlış düşüncelere inanmayalım. Namazı da, zekâtı da, Haccı da çok kolay bir şekilde, Kur’an’ın diğer ayetlerinde açıkladığını izah ettiğini görüyoruz, ama bizlere öğretilenleri Kur’an’da göremediğimizde, ne yazık ki Kur’an’dan yana çıkacağımıza, rivayetlerden yana çıkıp, bakın Kur’an’da şunlar ya da bunlar yok, deyip kendimize kanıt yaratmaya çalışıyoruz. Elbette bunlar inanın, BEYHUDE ÇABALARDIR. Bakın bu ayeti sizlere izah ederken aldığım bilgilerin tamamı, Kur’an’ın diğer ayetlerinden istifade ederek anlattım. Lütfen ayetleri tarafsız ön yargısız olarak okuyalım ki, bu gerçeği görebilelim. Bu konuda Rabbimizin Hz. Âdemden itibaren tüm kullarını uyardığı, bir ayeti hatırlatmak istiyorum. Lütfen bu ve benzeri ayetleri, görmezden gelmeyelim.

Bakara 38: ONLARA ŞÖYLE DEDİK: “ORADAN HEPİNİZ İNİN! BENDEN SİZE MUHAKKAK BİR REHBER GELECEKTİR.” KİM BENİM GÖNDERDİĞİM REHBERE UYARSA ARTIK ONLARA NE KORKU VARDIR NE DE ÜZÜLECEKLERDİR. (Kur’an yolu Diyanet işl.)

Ne dersiniz, her şey çok açık değil mi? Rabbimiz tüm kullarına, BENİM GÖNDERDİĞİM REHBERE, KİTABA KİM UYARSA ONLARA KORKU VE ÜZÜNTÜ YOKTUR dediği halde, bizler hala Allah katından gönderilene değil, uydurulan rivayetlere uymaya, bakın Kur'an'da bizlere anlatılan detaylar yok demeye ve Kur'an'ın detaysız, açıklanmamış olduğunu kanıtlamaya, ısrarla devam ediyoruz. Bu konuda salattan, Farsça deyimi ile namazdan kısaca bahsetmek istiyorum. Önce namazın ne olduğunu doğru anlamalıyız. Namaz özellikle günümüze başlarken ve günün sonunda Allah’ın huzuruna durup onunla bir olduğumuz ve ona dertlerimizi açıp yardım dilediğimiz, şükranlarımızı ileterek adeta dertlerimizi unutup, RAHATLADIĞIMIZ çok önemli bir anımızdır. Bakın bu konuda, Bakara 153. Ayetinde Allah ne diyor. “EY İMAN EDENLER! SABIR VE SALÂTLA YARDIM DİLEYİN. ALLAH SABREDENLERLE BERABERDİR.” Demek ki salat, ister şekilsel yaptığımız namaz boyutuyla, ister yalnız Allah’tan yardım dileme, dua etme boyutuyla ALLAH’TAN YARDIM DİLEMEK, ONA DUA ETMEK OLDUĞU ÇOK AÇIK ANLAŞILIYOR.

Birilerinin söylediği gibi, Allah salatın namaz boyutunu emredip, açıklamasını rivayetlerden öğrenmemizi asla istememiş kolay ve basit bir şekilde Kur’an’da açıklamıştır. LÜTFEN ARAŞTIRINIZ YAHUDİLERDE VE HRİSTİYANLARDA DA ALLAH’IN BİZE EMRETTİĞİ KIYAM, RÜKÜ VE SECDE İLE YAPILAN İBADET VAR. Araştırdığınızda göreceksiniz ama hepsi, bizde dâhil Allah’ın bu emrini atalarımızın rivayet baskısıyla şekillendirmiş ve özünden uzaklaştırmışız.

Namaz konusunu mezhepler ve tarikatlar ne yazık ki Kur’an merkezinden özellikle çıkartıp, içini rivayetlerle farklı şekilde doldurup, Allah’ın emretmediği tek kelime bile bahsetmediği şeyleri ilave ederek, daha sonrada onları olmazsa olmaz yapmışlardır. Tekrar hatırlatmak istiyorum, SALAT bizlerin Allah’tan yardım istediğimiz Allah’a açılan çok önemli bir kapımızdır. Hatırlatırım Allah, kendisi ile arasında Resulünü bile istemiyor ve bir ayetinde kulum ile aramdan çekil ve bizi baş başa bırak diyerek, bizlerin bizzat kendimizin ALLAH’A KARŞI İMTİHANDA OLDUĞUMUZU, ÇOK AÇIK ANLATIYOR. Bizler, mezheplerin öyle etkisinde İslam’ı yaşıyoruz ki, Allah’ın MUHKEM ayetlerine SOYUT diyor, doğruluğundan emin olamayacağımız kaynakların, ayetleri SOMUT haline dönüştürdüğüne inanıyoruz. DAHA DOĞRUSU HAK OLANI BATIL İLE ANLAMANIN YOLUNU SEÇİYORUZ. Hâlbuki Allah tam tersini söylüyor ve bizlerin yalnız Kur’an’a sarılmamızı emretmiyor muydu?

Mezhepler, Allah’ın huzuruna durduğumuzda kılacağımız namaza, inanılmaz rivayet kaynaklardan ilaveler yapmışlardır. İLGİNÇ OLANI BU İLAVELERİ KİM YAPTI, ALLAH BİZLERİ KUR’AN’DAN SORUMLU TUTUYOR DİYE RİVAYETLERİ SORGULAYACAĞIMIZA, BAKIN KUR’AN’DA BUNLAR YOK DİYEREK, KUR’AN’I SORGULUYORUZ. Mahşer günü Allah, bizlere bu rivayetleri ulaştırdığını iddia edilen Müslim’e Buhari’ye sorsa, sen mi yazdın, söyledin bu hadisleri dese, sizce nasıl bir cevap vereceklerdir? İnanın bunları örnekleri Kur’an’da var, hepsinin asla biz bunları söylemedik diyeceklerini, lütfen unutmayalım. Biz Müslümanlar, mezheplerin öğretisi olan rivayetlerin baskısı, etkisinde öyle kalmışız ki, Kur’an ile ne yazık ki buluşmamız, Kur’an gerçeklerini görmemiz mümkün olamıyor. DAHA DOĞRUSU BİZLER KUR’AN’I HALA ÖZÜNDE KABULLENİP, HAYATIMIZA GEÇİREMEDİĞİMİZİN, FARKINDA BİLE DEĞİLİZ. Sorduğumuzda ise, Allah’ın Resulü böyle namaz kılarmış, dediklerini duyarsınız. Hatırlatırım, Allah’ın Resulünü ne gören var, nede namazı nasıl kıldığına şahit olan var. Hepsi de namaza ya da tüm inançlarımıza, rivayetlerin ilavesi. Önce şunu hatırlatmak isterim. Allah salatın, şekilsel namaz boyutunu Kur’an’da izah ederken birçok ayetinde, KIYAM EDİN, RÜKÛ EDİN, SECDE EDİN örneklerini verir. Bakın hangi duaları okuyacağımız bile, Kur’an’da yazmıyor diyenleri duyarsınız. Namazda ya da namaz dışında, Allah’a karşı nasıl dua edeceğimiz konusunda da, Kur’an’da yüzlerce örnek vardır. Demek ki namazımızda şunu okuyacaksın bunu okuyacaksın, bunun dışında okuyamazsın hiç kimse diyemez, diyenler Allah’ın dinine iftira atıyor demektir. Çünkü Allah, bir sınır koymamış, kuluna bırakmış ta ondan. Peki, günümüzde kılınan namazın diğer detayları, nereden gelmiş onlardan örnekler vermek istiyorum ki, bu konuyu daha iyi anlayabilelim.

Allah salatın şekilsel boyutunu anlatırken, özellikle çok fazla detaya girmeden kolay bir şekilde emrettiğini, açıkça görüyoruz. Buda Allah'ın kuluna kolaylığı ve şefkatinin göstergesidir. Örneğin Allah’ın huzurunda KIYAM edin sözüyle ne kast edilmiş ve Müslümanlar ne anlamış ki günümüze kadar böyle gelmiş. Önce şunu söylemek isterim, KIYAM ayakta saygı duruşu anlamındadır. Bu saygı duruşundan bazı toplumlar, saygıyı bizim eller yanda hazır ol duruşunda olduğu gibi anlamışlardır ve doğrudur da. Bir kısmı buna bizlerde dâhiliz, geleneklerimizin öğretisinden olsa gerek, ayakta saygı duruşundan, ellerimizin göbeğimizin üstüne getirip bağlayarak durmayı anlamışız, buda doğrudur hiçbir sakıncası yok. Rükû konusuna gelince, bu kelimenin anlamı öne doğru dizlerimizi bükmeden saygıyla eğilmek anlamına gelir. Anlamı Allah’ın yüceliği karşısında, ona teslimiyetimizin bir göstergesidir. Secde etme konusuna gelince. Burası çok önemli ve bizlerin Allah’tan başka hiç kimseye secde etmeyeceğimizin yani ALLAH’TAN BAŞKA, HİÇ KİMSENİN HÜKÜMLERİNE BOYUN EĞMEYECEĞİMİZİN, TESLİM OLMAYACAĞIMIZ ANLAMINDADIR. Böylemi yaşıyoruz İslam’ı, yorumunu sizlere bırakıyorum.

İyide namazımızı nasıl bitireceğiz, bakın oda Kur’an’da yok diyen kardeşlerim olacaktır. Gelin günümüzde kıldığımız namazın sona ermesini etkileyen, hatta şekillendiren rivayetlere bakalım şimdide, onlar inancımıza nereden girmiş. Bizlerin mezhep inancını etkileyen, Allah’ın Resulüne ait olduğu iddia edilen bir kaynak vardır, Kütüb-i Sitte. Bakın orada namazın bitiminde, Allah’ın Resulünün namazı nasıl bitirdiği rivayet ediliyor. Sizce bizler bu rivayetlere göre mi inancımızı şekillendirmeliyiz, yoksa sorumlu olduğumuz Kur’an’a göre mi?

6231 – Sehl İbnu Sa’d es-Saidi radıyallahu anh anlatıyor: “Resulullah aleyhissalatu vesselam (namazın sonunda) BİR KERE ÖNÜNE SELAM VERDİ.”

6232 – Seleme İbnu’l-Ekva’ radıyallahu anh anlatıyor: “Resulullah aleyhissalatu vesselam’ı namaz kılarken gördüm. (Namazdan çıkarken) BİR KERE SELAM VERMİŞTİ.”

6230 – Ebu Musa radıyallahu anh anlatıyor: “Bize Hz. Ali Cemel günü, öyle bir namaz kıldırdı ki, bu bize Resulullah aleyhissalatu vesselam’ın namazını hatırlattı. Biz o namazı ya unutmuştuk yahut da tamamen terk etmiştik. Zira Ali, SAĞINA DA SOLUNA DA SELAM VERDİ.”

Sizce hangisi doğru olabilir? Hepsi de doğru olabilir, inanın hepsi de yanlış olabilir. Çünkü bu konuda Allah, hiçbir sınırlama yapmamıştır da ondan. Bunu hiç birimiz bilemeyiz, çünkü hepsi 1400 yıl öncesinden günümüze rivayet yolla gelen bilgiler, kaynaklar ve bu bilgilerin hiç birisinden Allah’ın Resulünün haberi olmadığı gibi, onayı da yoktur. Peki, bu durumda ne yapmalıyız? Aslında işimiz çok kolay, ama BİZLER KOLAYI TERK EDİP ZORUN İÇİNDE ÇIRPINDIĞIMIZ İÇİN, GERÇEKLERİ GÖREMİYORUZ. Allah sizleri Kur’an’dan hesaba çekiyorum, yani Kur’an’dan sorumlusunuz, yemin olsun ki Kur’an’ı anlayasınız hiç kimseye muhtaç olmayasınız diye kolaylaştırdık, onun için yalnız Kur’an’ın ipine sarın diye verdiği hükmü hiç unutmadan, bu konuyu anlamaya çalışmalıyız. Bizler Allah’ın verdiği çok basit ve kolay hükümleri hayatımıza geçirirken, yani Allah’ın huzuruna durup kıyam, rükû ve seçe ederken, içimizden geldiği gibi, ister Kur’an örneklerinden yardım alarak, istersek o anki durumumuzun etkisiyle, istediğimizi söyleyip, dertlerimizi Allah'a açıp yardım isteyerek, Allah’a karşı bu saygımızı, bağlılığımızı gösterip huzur bulabiliriz. Allah bizlerden bunu istiyor. Rivayetlerin, mezheplerin şekillendirdiği salatı/namazı değil.

Bu konuyu anlamaya çalışırken, Kur’an’dan lütfen Allah’ın Resulünün önderliğinde, savaştayken kısaltılmış salat/namaz örneğini de dikkate alarak okumaya, anlamaya çalışalım. Okuduğunuzda şunu da göreceksiniz, zor bir anımızda kısaltılmış namazın bizim deyimimizle bir rekât olduğunu anlaşılıyor. Hemen şöyle bir soru gelecek aklınıza. Peki, normal zamanda kılacağımız namazın rekât sayısı yok, bu durumda ne yapacağız? Allah boşuna düşün aklını kullan, Kur’an’ın ipine sarılın demiyor. Düşünene o sorununda cevabını Nisa suresi 103. Ayetinde veriyor Kur’an. “NAMAZI/DUAYI TAMAMLAYINCA, ARTIK ALLAH'I AYAKTA, OTURARAK, YAN YATMIŞKEN ANIN. SÜKÛNET BULDUĞUNUZDA, NAMAZI/DUAYI TAM BİR BİÇİMDE YERİNE GETİRİN. NAMAZ/DUA, MÜMİNLER ÜZERİNE VAKTİ BELİRLENMİŞ BİR FARZ OLMUŞTUR.” Bakın Rabbimiz, normal zamanda kılacağımız namazın uzunluğunu kısalığını bizlere bırakmış ve hiçbir sınır koymamış. Sizce bunu yapması haşa eksiklik mi, yoksa Rabbimizin biz kullarına şefkatimi, ne dersiniz? Tam bir biçimde yerine getirin ne demek? Sükûnetle, dikkatimiz dağılmadan Allah’ın huzuruna duracağın zaman kadar. Zaten toplumlarda bu mantıktan yola çıkarak, kısaltılmış namaz bir rekâtsa, normal zamanda kılınacak namaz bir rekâtın üzerinde 2 ya da 3 hatta 4 rekâttır demişler. Bakın istersek her sorumuzun cevabını Kur’an’dan alabiliyoruz, yeter ki mezheplerin ve rivayetlerin baskısından kendimizi kurtarıp, Kur’an’a teslim olalım.

Demek ki Kur’an ayetleri soyuttur somut değildir, ayetleri Resulü açıklayıp nasıl hayata geçireceğimiz konusunu somut hale getirmiştir demek, inanın Allah’ın kitabına inanılmaz büyük saygısızlıktır. Bir an böyle olduğunu düşünelim. Sizce Allah, EMİN OLMADIĞINIZ BİLGİNİN ARDINA SAKIN DÜŞMEYİN, HESABINI SORARIM diye uyardıktan sonra, ayetleri hayatımıza geçirmek için Allah, soyut yani açıklanmamış izah edilmemiş gönderip, açıklanmış ve hayata geçirecek şeklini bizlerin, rivayetlerden öğrenmemizi istemiş olabilir mi? Hâlbuki Allah, hiç kimseye muhtaç olmayalım diye yemin ederek, Kur’an’ı kolaylaştırıp, nice örneklerle biz açıkladık demiyor muydu? Düşünen aklını kullanan bu yanlış düşünceyi hemen tek bir ayette, yanlış olduğunun farkına varır. Onun için Allah düşün aklını kullan, yoksa aklını kullanmayanı BOŞUNA PİSLİK İÇİNDE BIRAKIRIM DEMİYOR.

Değerli dostlarım, kardeşlerim Allah aşkına lütfen, bizlere öğretilen İslam’ı bu can bu bedenden ayrılmadan önce KUR’AN İLE SORGULAYALIM. Sorgulama yani karşılaştırma, HAK olan Kur’an ile yapılır, rivayetlerle değil. Bunu yaptığınızda, inanın yaşadığımız İslam’ın Kur’an’dan çok ama çok uzak olduğunu anlayacaksınız. Dilerim bu gerçeklerin farkına varıp, YALNIZ ALLAH’IN İPİNE SAILARAK EMANETİNİ TESLİM EDEN, AZINLIK ALLAH’IN HALİS KULARI ARASINDA OLURUZ.

Saygılarımla

Haluk GÜMÜŞTABAK

[

[

[

[

[