Ruh məxluqdur?

Ruh, sonradan yaradılmışdır, bu səbəbdən əzəli deyil. Amma, Allahın var etməsiylə əbədi olaraq var olacaq. Birdir, bölünməz, parçalara ayrılmaz. İşiylə və təsirləriylə bədənin hər yerində olar, lakin məkanı yoxdur. Bədənin içində olmadığı kimi, xaricində də deyil. Bütün işləri eyni anda idarə edər, bir iş digərinə mane olmaz. O, təbiətdəki qanunlara bənzər. Məsələn, bir cazibə qanunu həyat və şüur sahibi olsaydı Ruh xüsusiyyəti qazanardı.

Bizə ruh məlumatından az bir şey verildiyinə görə, (İsra Surəsi, 17/85) ruhla əlaqədar əldə etdiyimiz məlumatlarla kifayətlənməmizdə fayda var.

Ruhun bir tərifi belədir: "Ruh; canlı, şüurlu, nurani, bədəni xarici geydirilmiş, məscid, həqiqət, istedadı olan bir qanunu əmridir." (bk. Nursi, Sözlər, İyirmi Doqquzuncu Söz)

Ruh həyat sahibidir. Ruh şüur sahibidir. Ruh nuranidir. Ruha bədəni xarici geydirilmişdir. Yəni, bu İlahi əmrə, xarici bir mahiyyət qazandırılmışdır, xüsusi bir əhatəlilik və bütünlük verilmişdir.

Burada, "xarici bədən" anlayışı içində mələklərin hər birinin ayrı xüsusiyyətlərə sahib olduğunu, cinlərin hər birinin müstəqil mahiyyətinin olduğunu və insanların hər birinin xüsusi bir mahiyyətə sahib olduğunu anlamaq mümkün. Yalnız, hər bir insana dünyaya gəlişində geydirilən, dünyadan gedişində soyulan və Qiyamət Günü təkrar geydiriləcəyi vəd olunan bədən köynəyini bu "xarici bədən" anlayışı içində düşünməməlidir.

Ruh məsciddir; yəni, dərinlik və bütünlük sahibidir; genişdir, əhatəlidir, Cənabı Haqqın əksər adlarına məzhərdir, həddsiz lətifələri və duyğuları özündə saxlayar, bir kiçik aləm kimidir, cismaniyyətlə birləşdiyində kainatın xülasəsi mahiyyətindədir.

Ruh hakikattardır; yəni varlığı doğrudan Allahın əmrinə dayanan; əlaqəsi olmadan hər ruh birbaşa öz Xaliqi Kəriminin, öz Hakiminin əmr və iradəsindən gəlmişdir. Xəyal deyil. Yuxu deyil. Əfsanə deyil. Mifoloji bir ünsür deyil. Allahın əmrinə istinad edən həqiqi bir bədənə və varlığa malikdir.

Nəhayət ruh, ayənin də bildirdiyi kimi, qanunu əmridir; yəni Cənabı Haqqın əmrindən gəlmiş bir qanundur, bir namusdur, bir paket proqramdır; bir böyük həqiqətin, nüvəsi və özüdür.

Mələklər də ruhani varlıqlardır. Quranın, Həzrəti Cəbrayıl (ə.s.) üçün "Ruh" (Qədr Surəsi, 97/4), "Ruhu'l-Əmin"(Şuara Surəsi, 26/193), "Ruhul-Qudüs" (Bəqərə Surəsi, 2/87) kimi hörmət və ehtiram ifadələri istifadə etmiş olması Həzrəti Cəbrayılın (ə.s.) vəzifə və mövqeyinin üstünlüyünü göstərməklə birlikdə, mahiyyət olaraq da ruhani olduğunu göstərər.

Ruh, Allahdan bir əmrdir. Allahın "Mürid", "Muhyi", "Alim", "Qədr", "Hakim", "Səmi'", "Basar" kimi adlarının və bilmədiyimiz bir çox adlarının məzhəridir. Yaradılmış bir həqiqətdir.

Menbe:suallarlaislam.com