Ürək simvolunun yaranma tarixi

İlk insanlar ürəyin, duyğuların mərkəzi olduğuna və ruhun burada olduğuna inanırdılar. Həyəcanlandıqlarında, qorxduqlarında, qarşı cinsə maraq duyduqlarında ürəyin döyünməsi, ürəyə alınan bir yaranın dərhal ölümə səbəb olması bu inancı gücləndirirdi.Köhnə Misirdə ürəyin qan dövranı sistemi içindəki yeri bilinirdi, amma ürəyin eyni zamanda yaddaş, ağıl və idrak qabiliyyətlərinin də mərkəzi olduğu sanılırdı. Ürək və duyğular arasındakı bu əlaqəyə olan inanc tarix boyunca davam etdi.
Müqəddəs kitablar belə "Tanrını bütün ürəyinizlə və ruhunuzla sevin"Hdeyərkən sevgini, ruh və ürəklə qarşılaşdırırdılar. İndiki vaxtda bütün duyğu mərkəzlərinin beyində toplandığı bilinməsinə baxmayaraq insanlar sevgidən bəhs edərkən əllərini başlarına deyil ürəklərinə aparırlar.

Günümüzdəki şəkliylə stilizə edilmiş ürək simvolunun ortaya çıxdığı zamanlarda eşqi işarələdiyi şübhəlidir. "Kartlarında kubokun da simvolu olan bu şəkil, 1400-cü illərdən bəri istifadə edilməkdədir. Kartlarında zadəgan sinifi və kilsəni təmsil edən kubokun şəkli ürəyi və eşqi deyil qalxanı işarə edir.
İnsan elmiylə məşğul olan antropoloq Desmond Morris ürək simvolunun insan dişisinin ombalarının şəklindən qaynaqlandığını və uzun bir müddət Z. Eksüalite simvolu olaraq bilindiyini iddia edir. Çox çaşdırıcı və heç də romantik olmayan bir nəzəriyyədi, amma bu mövzuda edilən araşdırmalardan əldə edilən daha çaşdırıcı nəticələr də var.

New Yorklu dizaynçı Laura Tolkow, Misir herogliflerini yəni şəkilli yazılarını araşdırarkən quş və piramida simvollarının yanında baş aşağı dayanan ürək simvolları da diqqətini çəkir. Əvvəllər ürək simvolunun o zamanlarda belə eşqi təmsil etdiyini sanır, amma yazıların mənalarını öyrənincə tam mənasıyla başqa bir şey ortaya çıxır, çünki herogliflerdeki bu tərs ürəyə bənzəyən şəkillər kişi testislerini simvollaşdırır.
Bioloq John Hertnerin şərhi isə daha ağla uyğun kimidi. Ona görə köhnə çağlarda Katolik kilsəsi, insan bədəni üzərində elmi iş görənlərin, insan bədənini kəsib biçmələrini xoş qarşılamırdı. İnsan üzərində iş, təcrübə imkanı ola bilmədiyindən anatomik işlər qurbağalar və siçanlar üzərində edilirdi.

Qurbağanın dövran sisteminin sxemi bu gün belə məktəblərdə öyrədirlər. Bu sxemdə ürəyə girən və çıxan ana damarlar, ürəyin üzərində iki geniş yay meydana gətirirlər. Bu yaylarla birlikdə qurbağanın dövran sxemi ürək simvolunun eynidir. Hertner, o çağlarda bu damarların da ürəyin bir parçası olaraq düşünüldüyünü və insan ürəyinin qurbağanınkından çox fərqli ola bilməyəcəyi sanıldığından, qurbağanın dövran sisteminin, ürək simvolu olaraq mənimsənildiyini irəli sürür.

Bunu kimsə Bilirdi ?..

[