Titanic

[
1912-ci ildə aysberqə çarparaq batan Titanici tapmaq üçün uzun illər araşdırmalar edildi.
Batan Titaniki ilk olaraq dəniz alim Robert Ballard 1985də kəşf etdi.

Ballard və qrupu 3 min 657 metr dərində yatan Titanicin ilk fotoşəkillərini çəkməyi bacardılar.

Bu fotoşəkillər 1997də çəkilən 11 oscarlı film üçün qaynaq meydana gətirmişdilər.

Gəminin dərinlikdə və hər bir kvadrat santimetrdə böyük bir təzyiq altında tapılması, xərci 25 milyon dollara çatan və dəniz səviyyəsindən Titanikin basdırılmış olduğu yerə qədər 2.5 saatda çata bilən xüsusi araşdırma dəniz altı gəmilərinin tikilməsinə gətirib çıxardı. Bu dənizaltı gəmiləri isə yalnız 3 adam daşıya bilirdir.

Titanikin dənizdən çıxardılmasıyla əlaqədar proyektlər 1987-ci ildə başladı və texnologiyanın inkişafıyla günümüzə qədər müxtəlif vasitə və vəsaitlərlə davam etdirilməyə davam edir.

Elə isə məşhur gəminin təsir edici hekayəsi...
[
1912-ci ildən qalma bu biletin sahibi, tarixin ən şanslı insanlarındandır. Çünki bileti təşkil edən White Star Line dəniz şirkəti, Titanicin sahibi olan şirkət idi. Biletdə əl yazısı ilə ifadə edilən gəminin adı isə Titanicdir...

Dünyanın ən böyük dəniz faciələrindən birinin yaşandığı Titanicə bileti olub, nəhəng gəminin ilk səfərini qaçıran bu biletin sahibi, əslində mütləq bir ölümdən də xilas olmuşdu...

İnsanoğlunun təxəyyülün bir məhsulu olan bu gəmi, eyni zamanda təbiət qarşısında insanlığın çarəsizliyini də gözlər önünə sərmişdi.
1910-cu ildə White Star Line şirkəti, basdırdığı broşuralarla "batması qeyri-mümkün" bir transatlantiğin reklamını edirdi.

1861-ci ildə İrlandiyada qurulan Harland and Wolff limanı, Titanici tikmə vəzifəsinə 31 Mart 1909 tarixində başlamışdı.
[
Hər şeyiylə "ən böyük", "ən ehtişamlı" və "ən güclü" olması planlanan Titanicdən əvvəl qardaş gəmisi Olympic tikilmiş və səfərlərə başlamışdı.

Olympic həm Titanicin qabaqcılı olmuş, həm də White Star Linenin çıxarmağı planladığı 3 nəhəng reys gəmisi üçün sinif adı olmuşdu.

Tam 46.328 ton olaraq tikilən Titanici hərəkət etdirə bilmək üçün iki dənə dörd silindrli buxar mühərriki istifadə edilirdi.
[
Beləcə nəhəng Titanicin ürəyi tam 59.000 at gücü çıxarırdı

1909da inşasına başlanan Titanicin gövdəsi 31 May 1911də bitirildi.

Gəminin digər hissələrinin bitirilməsi də az qala bir il daha sürdü və 31 Mart 1912də tamamlandı.

Beləcə 269 metr uzunluğunda, 28 metr genişliyində, 46.328 ton ağırlığındakı bu nəhəng dənizə endirildi.

Titanicin içi də bənzərsiz olması üçün hazırlanmışdı. Gəmidə bir üzmə hovuzu, idman salonu, kitabxanalar və bir Türk hamamı da iştirak edirdi.
Bütün bu ehtişamıyla Titanic tam 3.547 adamı daşıya biləcək bir gəmi idi.

Normalda 3 bacalı olaraq hazırlanan gəmiyə "daha təsir edici görünsün" deyə, 4 bir baca daha əlavə olunmuşdu.

Dənizə endirildikdən sonra Titanic Belfastdan İrlandiya dənizinə aparıldı və testlərə başlandı.

Bu nəhəng transatlantiğin ilk səfərinə qatılmaq üçün milyonerlər, siyasətçilər, aktyor və aktrisalar sıraya girmişdilər.

Yolcuğunun hələ başında, Southampton limanını tərk edərkən Titanic bir təhlükə sovuşdurmuş və New York gəmisiylə toqquşmadan son anda xilas olmuşdu.

10 Aprel 1912 günü tarixi səfər başladı

Gəminin əmri Kapitan Edward J. Smithə verilmişdi.

Titanicin ikinci dayanacağı Fransa oldu. Buradan götürdüyü yolçularla gəmi cəmi 2.240 adamla New Yorka doğru yola çıxdı.

14 Aprel gecəsi istilik az haradasa 0 dərəcəyə qədər düşmüşdü. Kapitan Smith, telsizlə gələn aysberq xəbərdarlıqlarını diqqətə alıb, gəminin rotasını bir az daha cənuba çəkmişdi.
Səma son dərəcə açıq idi, ancaq ay yox idi. Saat 11.40da gəminin iki gözçüsü körpüyə telefonla "Aysberq, tam önümüzdə" mesajını çatdırdığında artıq çox gec idi...

Vəzifəsi Kapitan Smithdən götürən İkinci Kapitan Murdoch, bir çoxlarına görə səhvli bir qərar verərək gəmini çevirdi və aysberq Titanicə daha möhkəm olduğu deyilən burnu yerinə, yandan çarpmış və daha çox ziyan götürmüşdür.

Titanic tikilərkən 16 su keçirməz bölməylə qorunmuş və bu bölmələrdən 4ü suyla dolsa belə batmayacaq şəkildə hazırlanmışdı. Ancaq aysberqin çarpmasıyla tam 6 bölmə ziyan görmüş və gəmi sürətlə suyla dolmaya başlamışdı.

Yalnız dəqiqələr içərisində gəminin içərisindəki su 2.5 metr yüksəkliyə çatmışdı. 12.27də 65 adam tutumu olan ilk qurtarma botu yalnız 28 adamla suya endirildi. Titanicdə cəmi 1.178 adamı daşıma tutumunda 20 qurtarma botu tapılmaqda idi.
[
Telsiz operatorları davamlı kömək çağırışları göndərirdilər, ancaq Titanicə ən yaxın gəmi olan Carpathianın dağıntıya çatması 4 saat davam edəcəkdi. Körpüdən, başqa bir gəminin işıqları görülsə də, bu əsrarəngiz gəmi Titaniclə heç bir şəkildə ünsiyyətə keçməmiş, çağırılara cavab verməmişdi.

Saat 2.05də gəminin burnu tamamilə sular içərisində idi. 2.17də suların yüksəkliyi göyərtəyə qədər gəldi. Gəminin istehsalında istifadə edilən vəsaitin əsnəmə xüsusiyyəti olmaması, qorxunc sonu sürətləndirdi. Gövdə içəri dolan sulara dözə bilmədi və tam mənasıyla ikiyə ayrıldı. Əvvəl burun batdı. Bir neçə dəqiqə sonra da aşağı qisimi saat 2.20də sulara batdı.

Böyük bir dəhşətin yaşandığı təxminən 2.5 saatlıq müddətin sonunda... Tarixin ən böyük dəniz qəzalarından biri çox ağır bir balansla ortaya çıxdı...
2.223 adamdan yalnız 706ı xilas olmuş, 1.516 adam həyatını itirmişdi.

Ölənlərin çoxu, -2 dərəcədəki dəniz sununda hipotermiye girmiş və həyatını itirmişdi.

Titanicin batması dənizçiliyi, dəniz səyahətlərinə yanaşması və gəmi dizaynlarını çox dərindən təsir etdi.

1 Sentyabr 1985ə qədər yeri kəşf edilə bilməyən dağıntı, bu tarixdə Dr. Robert Ballard liderliyindəki bir qrup tərəfindən tapıldı və bütün dünya Titanik faciəsini bir dəfə daha xatırladı...
[