Qalstuk

[
Böyük Fransa intibahı əsnasında qalstuk taxanlar daha çox siyasi məqsədləri olan insanlar hesab olunurdu. Demək olar ki, hər bir qalstuk taxan ilk əvvəldən siyasətlə əlaqədar iş sahibi olan insanlar kimi tanınırdı. Aristokratların taxdığı yüngül və təntənəli hazırlanmış qalstuklardan fərqli olaraq, idarəedicilər daha çox ağır parçalardan hazırlanmış qalstuklara üstünlük verirdilər. Bu insanlara və xalqa yaxınlığı bildirirdi, xüsusən varlı təbəqənin insanlarından ayrılmaq üçün seçilmişdi. Həmin müddət ərzində qara rəngdə seçilmiş qalstuklar bütün hər şeyə qarşı qəti şəkildə etirazı bildirirdi. Bu da özündə köhnə monarxiya səliqəsini təcəssüm edirdi. Bütün bunlardan sonra onların çoxu öz istəklərinə çatdı və nəticədə dövlətdə yüksək stolların sahibi oldular. Bütün bunların arxada qalmasına baxmayaraq, qara rəngdə olan qalstuk yüksək sosial təbəqənin simvoluna çevrildi.
[
Müəyyən zaman keçdikdən sonra artıq qalstuklar qardirobların vacib hissəsinə çevrildi. Beləliklə qalstuk modanın əlinə keçdi və bu zərif qadın onun üzərində istədiyi kimi bir sıra dəyişikliklər etdi. Napalyonun dövründə qalstuk kişilərin geyimində əvəzolunmaz bir üsluba çevrildi. Bu növdə olan qalstuklar çox aşağı səviyyəli parçalardan tikilirdi, qısa formada olurdu, demokratik məna kəsb edirdi, həmçinin rəng baxımından da dəyişikliklər var idi. XIX əsrin birinci yarısında modaya uzun qalstuklar daxil edildi. Bu qalstuklar boğaza iki dəfə furlanırdı, daha sonra düyünlə bağlanırdı. Qalstukun iç tərəfində bu aksesuarın sahibinin monoqramı (bir neçə baş hərfin hörgü şəklində bir-birinə keçirilməsi) yazılırdı.
XX əsrdə kişi geyimlərində istifadə edilən qalstuklar qadınlarda olduğu ilə eyni formada hazırlanırdı. Ancaq hələ də qədim ənənələri unutmayan və onlardan yetəri qədə istifadə edən modelyerlər də var idi.
Zaman keçdikcə xüsusi yerlər üçün nəzərdə tutulmuş geyimlə hazırlansa da qalstuk heç vaxt unudulmadı. Bununla bərabər qalstuklar da öz formalarına görə müxtəlifləşir, müasirliyə doğru addım atır. Modelyerlərdən biri demişdir ki, qalstuksuz kişi motorsuz avtomobilə bənzəyir. Qeyd edək ki, bu zarafat özlüyündən meydana gəlməmişdir, çünki tədqiqatçıların fikrincə bütün siyasətçilərin hamısı qalstuk taxır. Bəlkə də məhz bunun üçün ABŞ – da heç bir deputat xalqın qarşısına qalstuksuz çıxmağa risk etmir. Sözsüz ki, kişilərin həyatında mühüm rol oynayan bu detal artıq sosial təbəqənin əsas hissəsinə çevrilmişdir.
[
1860 – 1870 – ci illərdə qadınlar qalstuka qarşı etiraz etməyə başladılar. Avropanın liberal təşkilatının qadınları bilinmədən qəti fikirlər irəli sürməyə başladılar. Bu da qalstuk taxan bütün insanlarda gülmə hissini meydana gətirmişdi, lakin bütün bunlar tezliklə həll olundu. Bu da bir daha onu sübut etdi ki, əgər qadınlar bir şeyi istəyirlərsə əvvəlcə onu qarşı etiraz edir, sonra isə əllərinə keçirib, özəlləşdirirlər.
Beləliklə XX əsrin əvvəllərində qalstuk qadınların geyimlərində də əsas detala çevrilir. Xatrıladaq ki, məhz bu zaman qadınlar ilk dəfə avtomobil arxasında da əyləşməyə başladılar. Həmçinin aeroplan və digər həyatı riskə ata biləcək işlərlə də çəkinmədən məşğul oludlar, bütünlükdə kişilərə məxsus olan bütün sənətlərə yiyələndilər. Amaliya Hard 1928 – ci ildə təyyarədə uçan ilk pilot olmuşdur və o, təyyarəçi kimi öz qalstukunu taxmışdır. Atlantik okeanın üzərindən uçan qadın qalstuku simvol kimi üzərində qürurla daşımışdır
[
[