Azərbaycan - (Yardımlı, Masallı)

şekiller çok güzel fidan ellerine sağlık :alqis: :alqis: :alqis:

Yardımlı haqqında bildiklərimizi yazaq. İqtisadiyyatı, turizm imkanları, gözəlliyi və.s. Nə biliriksə :)

Inzibati ərazi kimi yaranması 08.08.1930
Ərazisi - 0,67 min km2
Əhalinin sayı - 56,2 min nəfər
(1 yanvar 2007-ci il)
Əhalinin sıxlığı - 1 km2 84 nəfər
(1 yanvar 2007-ci il)
Yardımlı rayonu ilə Bakı arasında olan məsafə - 286 km
Telefon kodu: 0175


Dəniz səviyyəsindən 1000-1800 metr yüksəklikdə yerləşən indiki Yardımlı rayonunun tarixi çox qədimdir. Bu rayonun keçmişi Ərdəbil vilayəti ilə bağlı olsa da 1827-ci ildən sonra Çar Rusiyasının əsarətinə düşərək Talış xanlıgının tərkibinə qatılmışdır.

Azərbaycanda Sovet hökuməti qurulduqdan sonra indiki Yardımlının ərazisi onun qeyrətli oğulları tərəfindən mühafizə olunduğu üçün Şura hökumətinin orada bərqərar olması digər ərazilərə nisbətən bir müddət yubadılmışdır.

İlk dəfə 1929-cu il avqust ayında inzibati ərazi kimi təşkil olunmuş indiki Yardımlı rayonu 1938-ci ilədək Vərgədüz rayonu adı ilə tanınmışdır. Təsadüfi deyil ki, eramızdan əvvəl(e. ə) dördüncü əsrdən başlayaraq İslamın tətbiq olunduğu vaxtlara qədərki dövrlərə aid olunan küp qəbirlərə bu rayonun ərazisində tez-tez rast gəlmək olar.

1962-ci ildə rayonun Dəlləkli kəndində tapılmış nəhəng küp bənzərsizliyinə görə ölkəmizdə hələ də yeganə hesab olunur.

Yolocaq kəndinin yaxınlığından çıxarılmış küp qəbir e. ə dördüncü əsrə aid edilir. Küp qəbirlərinin içindən aşkar olunmuş əşyaların üzərində müxtəlif fəza cisimləri təsvir edilmişdir ki, bu da eramızdan əvvəlki minilliklərdə insanların oda, günəşə sitayiş etdiklərini bir daha sübut edir.

Eyni oxşarlıqda olan küp qəbirlərindən əldə edilmiş döyüş, məişət və əmək alətləri indiki Yardımlının əvvəlki sakinlərinin də çox yüksək mədəniyyətə malik olduqlarından xəbər verir. Qədim və indiki əhalisi sırf Oğuz türklərindən ibarət olan bu rayonun ərazisi həm də yeraltı sərvətlərin poliqonudur. Burada qızıl, platin, mis, dəmir, torf, neft yataqları mövcuddur. Yardımlı ərazisindəki qayalardan süzülüb gələn bulaqlar əsasən hidrogen-sulfidli, natrium-sulfatlı. sulfatlı-karbonatlı mineral sulardan ibarətdir.

Mövcud on bir iqlim qurşağından dördünü özündə birləşdirən bu rayona mülayim yarımsəhra, mülayim isti, soyuq yarımsəhra və quru çöl iqlimləri xasdır. İlin 230-235 günü şaxtasız keçən Yardımlıda illik yağıntının miqdarı 300-700mm olur. Yay aylarında havanın ən yüksək temperaturu 30-40 dərəcə selsiyə qalxsa da qış aylarında mənfi 20-25 dərəcəyə qədər düşə bilir. Havasının rütubəti aşağı olduğundan ərazisində vərəm xəstəliyinə tutulmaq təhlükəsi çox aşağıdır.

Hal-hazırda Yardımlıda yüksək yaş həddi 80-90 yaş arasındadır.

Yardımlı ərazisi əsasən dörd növ müxtəlif tipli və yarım tipli torpaq örtüyünə:tipik və yuyulmuş qəhvəyi dağ-meşə torpaqlar, qonur dağ-meşə torpaqlar, çimli dağ-çəmən torpaqlar, tipik və karbonatlı qəhvəyi dağ-meşə torpaqlar örtüyünə malikdir. Yardımlı ərazisi buzlaşmaya məruz qalmadığı üçün üçüncü dövrün relikt və endemik ağac cinsləri-azat(nil ağacı), dəmirağac, şabalıdyarpaqlı palıd və birgöz, zərgin kolları ilə zəngindir.

Əhalisi sırf Oğuz türklərindən ibarət olan bu rayonun 91 kəndi(85-də yaşayış var)və Yardımlı adlanan qəsəbəsi vardır. Ərazisi 667kv. km dağlıq və dağətəyi sahələrdən ibarətdir. Qeydiyyatda olan əhalisinin sayı altmış minə yaxındır.

1947-1953-cü illərdə 32 kəndi deportasiyaya məruz qaldığı üçün indi yardımlılıların böyük bir hissəsi Cəlilabad, Masallı, Lənkəran, Şirvan(Əli-Bayramlı), Salyan, Nefçala, Sabirabad, Göyçay, Quba, Bakı, Sumqayıt və digər bölgələrdə yaşayırlar. Ümumiyyətlə Ölkəmizdə Yardımlı əsilli insanların sayı 200 mindən yuxarıdır. İkiyə bölünmüş Azərbaycanımızın mərkəzlərindən biri olmuş ƏRDƏBİL vilayətinin varisi sayılan indiki Yardımlı ucqar bir dağ rayonu kimi tanıtdırılsa da əslində ölkəmizin ən dilbər guşələrindən biri olaraq gözəlliyə meydan oxuyur. . .

[[[[[ [[[[[[[[[[[[[[[
[

:lol: :lol: aynı yerden bakmısız ama cok guzel bir yermis :D

Bu movzu forumda artiq var ona gore de bunu kohne movzuya birleshdirirem :)

Bir Gun forum ehlini ora gezmeye aparam teskilatci olaram her bir yeirni gezersiz..Azerbaycanin her bir diyari cox gozeldir ..

Alıntı:

---

Ruzgar_Gulu Nickli Üyeden Alıntı

:lol: :lol: aynı yerden bakmısız ama cok guzel bir yermis :D

---

Bizim koydur gelersen gorersen:)

Fidan olmusan orda bizim kendinde plakatini cekmisen Porsava ama selalenin ustude bizim kend sayilir qonagimiz olun bir gun

Turizm imkanları

Azərbaycaının cənubunda, Burovar və Moran sıra dağları arasında çay vadisi boyunca yerləşən Yardımlı rayonu qərbdən İranla həmsərhəddir.

Rayon ərazisinin 21.000 hektar sahəsi meşələrlə örtülmüşdür. Bu yerlərin gözəl təbiəti, çayları, bulaqları və çoxsaylı tarixi abidələri Yardımlıya xüsusi bir gözəllik bəxş edir. Qışda burada torpaq başdan-başa qar ötrüyü altında olur. Yardımlıda istirahət üçün ən münasib vaxt bahar və yay fəslilləridir.

Rayonun zəngin faunası var. Burada canavar, çaqqal, qaban, ayı və bir sıra başqa heyvan növləri yaşayır.

Masallı – Yardımlı avtomagistralının 25-ci km-də «Şəlalə» adı ilə məşhur olan gözəl bir guşə var. Bura rayon sakinlərinin sevimli istirahət yeridir.

Dağların ətəyində yerləşən, hər tərəfdən meşələrlə, çoxsaylı çeşmələrlə əhatə olunmuş Perimbel kəndi də çox gözəl və populyar yeridir. «Göz narı» adlanan çeşmə tarixi abidə hesab edilir.

Peştəsər kəndində, Ostayır kəndinində çox gözəl şəlalələr var. Sineyir adlanan dağ massivində isə göz oxşayan bulaqlar, nadir bitkilər mövcuddur. Burada yaşı bilinməyən Çobançağıran adlan daş təbiətin bəxş etdiyi gözəllikdir..

Lakin təəssüf ki, bu cür zəngin təbiətə, faunaya və floraya malik olan Yardımlı rayonunda turizm infrastrukturu lazımınca inkişaf etməmişdir.

Bu rayonda qədim xalq sənəti – xalçaçılığın ənələrəi qorunub saxlanmışdır. İxtisaslaşdırılmış xalçaçılıq sexləri yoxdur. Xalça ustaları öz evlərində xalça toxuyurlar. Rayonun inzibati mərkəzi – Yardımlı şəhərində daş döşənmiş küçələr, arxitekturası ilə maraq doğuran binalar, tarix muzeyi, kiçik bir məscid və müharibələrdə həlak olanların xatirə memorialı var.

Yerli əhalinin icarəyə verdiyi hər cür şəraitli və rahat evlərdə qalmaq mümkündür.